تصاویر ایران

مشاهير و چهره‌های ماندگار

مقالات همايش

دانشجویان

مجله الکترونیکی

نظرسنجی
نظرسنجي غير فعال مي باشد

مشهد

در ساتل 202 هـ . ق پس از شهادت و دفن حضرت رضا (ع)، در محلى‌ از توابع توس به نام سناباد كه به همين مناسبت نيز آنجا را مشهد رضا ( محل شهادت) ناميدند، هسته اصلى‌ شهر مشهد كنونى‌ پديد آمد. سلطان محمود عزنوى‌ بقعه‌اى بر روى‌ مرقد بنا كرد. در قرن هفتم هجرى‌ كه شهر توس به دست مغولان ويران شد، جمعيت آن سامان رو به سوى‌ مشهد آوردند و به تدريج بر وسعت و آبادانى‌ اين شهر افزودند. شهر مشهد كه در آغاز بقعه‌اى در آبادى‌ سناباد نوقان بود، به تدريج توسعه يافت. ناحيه توس ابتدا مسكن اقوام غير آريايى‌ بود. در داستان‌هاى ملى‌ ايران، بناى اصلى‌ شهر توس را به جمشيد و تجديد بناى آن را به توس، پهلوان و سپهسالار ايران، نسبت مى‌دهند. اين شهر در زمان ساسانيان وجود داشته است. قسمتى‌ از شهر توس در زمان خلافت عثمان توسط اعراب فتح شد و ضميمه سرزمين‌هاى قلمرو اسلام در دوره عمر گرديد. از سال 421 هـ . ق سلاجقه به تدريج در شهرهاى مهم خراسان نفوذ كردند تا آن‌كه ملكشاه سلجوقى‌ در سال 465 هـ . ق توس را به عنوان تيول در اختيار خواجه نظام‌الملك توسى‌ وزير خود گذاشت. در سال 548 هـ . ق قبيله غُز، پس از غلبه بر سلطان سنجر سلجوقى،‌‌ شهرهاى بزرگ خراسان از جمله توس را متصرف شد. جدائى‌ مناطق و شهرهاى نواحى‌ شمالى‌ و شرقى‌ خراسان در طى‌ دو قرن گذشته نه تنها همبستگى‌ قومى‌ و فرهنگى‌ را كاهش نداد، بلكه پس از فروپاشى‌ اتحاد شوروى‌ آشكار گرديد كه پيوندهاى فرهنگى‌ مستحكمى‌ ميان مردم خراسان بزرگ وجود دارد و علقه‌هاى فراوانى‌ مردم اين نواحى‌ را به همديگر نزديك مى‌كند. ويرانه‌هايى‌ كه از توس قديم در كنار توس جديد باقى‌ مانده است، حكايت از قتل‌ و غارت‌هاى بى‌شمارى‌ دارد كه بر اين شهر گذشته است. شهر توس در زمره نخستين شهرهايى‌ بود كه در معرض هجوم خانمان سوز مغول قرار گرفت و عرصه آن لگدمال سپاهيان تولوى‌ پسر چنگيزخان گرديد و مانند ديگر شهرهاى خراسان به ويرانه‌اى بدل شد. اشعار شهيد بلخى‌ گوياى وقايعى‌ است كه بر اين شهر رفته است:
دوشم گذر افتاد به ويرانه توس
ديدم جغدى‌ نشسته جاى طاووس!
گفتم چه خبر دارى‌ از اين ويرانه؟
گفتا خبر اين است كه افسوس، افسوس!

توس، به دليل موقعيت خاص و حساسش در عصر فترت و در دوره حدفاصل ايلخانان و تيموريان، بارها ميان زورمداران و حاكمان وقت دست به دست شد، تا آن‌كه در سال 791 هجرى‌ بعد از شورشى‌ كه موفقيتى‌ نداشت، مردم آن قتل عام، و قريب به ده‌هزار نفر كشته شدند و در پاى دروازه‌هاى شهر، بر حسب معمول آن دوره! برج‌هايى‌ از كله كشتگان ايجاد شد. در سال 807، شاهرخ ميرزا، فرزند امير تيمور به سلطنت رسيد. در زمان وى،‌‌ در شهر توس آبادانى‌ و سازندگى‌ گسترش يافت. اهميت فوق‌العاده‌اى كه مشهد از عصر شاهرخ به بعد يافت، و توجه سلاطين تيمورى،‌‌ مخصوصاً بايسنقر ميرزا به مشهد و روضه مباركه، موجب كم‌رنگ شدن نام و شهر توس شد. به گونه‌اى كه از نيمه دوم قرن نهم هجرى‌ ديگر در متون و تواريخ، نامى‌ از توس برده نمى‌ شود و اگر گاهى‌ سخنى‌ از آن به ميان آمده، به عنوان يكى‌ از توابع مشهد معرفى‌ گرديده است. چون توس بعد از قرن نهم هجرى‌ ديگر روى‌ آبادانى‌ نديد، باقى‌ مانده اهالى‌ آن به مشهد كوچ كردند و حصارى‌ كه در عهد شاهرخ‌ ميرزا در پيرامون بيتوتات حرام احداث شده بود، مأمنى‌ براى توسيان مهاجر شد تا در آنجا اقامت كنند. از توس قديم جز ويرانه، چيزى‌ بر جاى نمانده است و توسِ جديد نيز به دليل قرار گرفتن آرامگاه فردوسى،‌‌ شاعر پارسى‌ گوى‌ ايران زمين در آن، از اهميت و اعتبارى‌ خاص برخوردار است. به هر حال، تاريخ مشهد كنونى‌ با تاريخ شهر توسِ قديمى‌ پيوند ناگسستنى‌ دارد و تحولات قرون متأخر آن در پرتو بارگاه مشهدالرضا بارِ تاريخى‌ و دينى‌ دو چندان يافته، و اينك اين شهر را به يكى‌ از قطب‌هاى زيارتگاهى‌ شيعيان جهان بدل ساخته است. مشهد كنونى،‌‌ شهرى‌ بزرگ، آباد و صاحب نام در ميان شهرهاى بزرگ ايران و بلاد اسلامى‌ است.
 
قوچان
شهر قوچان را با شهر باستانى‌ اشك يا ارسكه يكى‌ دانسته‌اند. اين شهر در قرون وسطى‌ به نام خبوشان و خوجان معروف بود. جغرافيانويسان اسلامى‌ آن را استوا ناميده‌اند. اين شهر در زمان هلاكو خان تجديد بنا شد و نوه هلاكوخان ، ارغون‌خان بر وسعت آن افزود. در زمان غازان خان يك معبد بودايى‌ در اين شهر بنا گرديد. شاه عباس اول براى جلوگيرى‌ از تاخت‌وتاز ازبكان و تركمن‌ها به نواحى‌ شرقى‌ ايران، اكراد سلحشور را به اين منطقه كوچ داد؛ از آن جمله ايل زعفرانلو، كه در اين منطقه ساكن شدند. در سال 1160 هـ .ق نادر در يكى‌ از تپه‌هاى نزديك شهر كه بعدها به تپه نادر مشهور شد، در سراپرده خود كشته شد. در طول تاريخ، اين شهر چندين بار به علت زلزله ويران شده است؛ اما دوباره ساخته شده و رونق دوباره يافته است. آثار به جا مانده در اين شهر، عمدتاً به قرن ششم هجرى‌ تعلق دارند.
 
سرخس

از وجه تسميه سرخس اطلاع كافى‌ در دست نيست؛ قدمت آن به زمان ساسانيان مى‌رسد، و مانند ساير نواحى‌ خراسان، در طول تاريخ، صدمات فراوان ديده است. در سال 617 هجرى‌ قمرى‌ و در حمله مغول به ايران، سرخس به عنوان سنگر اول، مورد غارت و ويرانى‌ قرار گرفت. از آن زمان به بعد، خراسان هرازگاهى‌ توسط اقوامى‌ مورد تاخت و تاز واقع مى‌شد، و تا اواخر دوره قاجاريه بيش‌تر به صورت ملوك‌الطوايفى‌ اداره مى‌گرديد . ناحيه سرخس از جمله نواحى‌ مورد تصرف تركمانان نيز بوده است. بايد اذعان داشت كه شهر سرخس روزگارى‌ از كانون‌هاى علم و دانش بود و به واسطه مدارس و كتابخانه‌هاى متعدد شهرت فراوانى‌ كسب كرده بود. اكنون از آن‌همه شكوه و عظمت جز آثارى‌ پراكنده و شهرى‌ كوچك، چيزى‌ باقى‌ نمانده است. در سال‌هاى اخير، اين شهر مورد توجه قرار گرفته، و در نظر است به بارانداز تجارى‌ مهمى‌ تبديل شود.

 
خواف
خواف يكى‌ از شهرهاى استان خراسان است كه تا چند سال پيش از بخش‌هاى شهرستان تربت حيدريه محسوب مى‌شد. تاريخ اين شهر با تاريخ تربت حيدريه درهم آميخته است. از آثار باستانى‌ شهر خواف مى‌توان از مسجد مزار « مولانا زين‌الدين» نام برد، كه متعلق به 848 هـ . ق است.
 
فريمان
اين شهر كه تا چند سال پيش، از بخش‌هاى شهرستان مشهد بود، در سال 1310 هـ . ش با شيوه‌هاى جديد شهرسازى،‌‌ طراحى‌ و ساخته شده است.
 
چناران
شهر چناران ، تا چند سال پيش ، از بخش‌هاى شهرستان مشهد محسوب مى‌شد. تاريخ اين شهر به تاريخ مشهد پيوند خورده است و براى پى‌بردن به تاريخ آن، بايد به مطالعه تاريخى‌ شهر مشهد پرداخت.
 

شيروان

درباره تاريخ قبل از اسلام اين شهر و مردم آن ، به طور دقيق و واضح، در كتب تاريخى‌ ذكرى‌ به ميان نيامده است. اما با توجه به قبور زرتشتى‌ و آثار و ابنيه تاريخى‌ موجود در نقاط مختلف شهرستان و وجود آبادى‌هاى نسا، تفتازان و آستاونه كه با حدود و موقعيت شيروان فعلى‌ تطبيق مى‌كنند، همچنين با تحقيق و كاوش در آثار باقى‌ مانده در روستاها و آباد‌ى‌هاى قديمى،‌‌ مى‌توان گفت اين منطقه قبل از اسلام مسكونى‌ بوده و داراى قدمت طولانى‌ است. مردم شيروان در سال 31 هجرى‌ ـ در زمان خلافت عثمان ـ به اسلام روى‌ آوردند. در دوران طاهريان ، صفاريان و سامانيان، با اين‌كه ذكرى‌ از نام شيروان نيامده است، ليكن از بعضى‌ قراين پيداست كه اين شهر به صورت قصبه‌اى پابرجا بوده است. قبور گورستان قديمى‌ شيروان با تاريخ حكومت اين سلسله‌ها مطابقت دارد. سلطان محمود غزنوى‌ در لشگركشى‌ خود هندوستان، به يك شبانه‌روز در حدفاصل ورگ ـ رزمغان توقف كرده بود، و اين محل هنوز هم در ميان مردم شيروان به تخت سلطان محمد معروف است.
از نظر تاريخى،‌‌ رونق شهر شيروان با دوره فرمانروايى‌ خوارزمشاهيان مربوط است. بقعه امام‌زاده سلطان محمدرضا (ع) در شيروان از بناهاى اين دوره است. در حملات گوركانيان، اين منطقه آسيب فراوان ديد و كشتار فراوانى‌ در آن صورت گرفت. در دوران صفويان، مهم‌ترين واقعه‌اى كه در اين شهر روى‌ داد، كوچاندن چهل هزار خانوار عشاير كُرد به اين منطقه بود كه براى مقابله با حملات ازبك‌ها، توسط شاه عباس انجام يافت. اين شهر در دوران حكومت قاجار يكى‌ از مناطق مهم درگيرى‌هاى حكام محلى‌ بود. شهر شيروان در سال 1308 بر اثر زلزله به كلى‌ ويران شد و پس از دو سال، بار ديگر با اسلوب جديد شهر‌سازى‌ تجديد بنا گرديد.
 
قاينات

 ماركوپولو در سفرنامه خود از اين شهر به نام « تونوكاين» نام برده است كه اين نام از نام دو شهر بزرگ آن ايالت – قهستان – كه « تون» و « قاين» باشد، گرفته شده است. هم چنين در سال 444 هـ . ق ناصرخسرو قباديانى‌ از اين شهر ديدن كرده و از استحكامات شهر و مسجد جمعه آن ياد كرده است. ايالت قهستان، هم زمان با ورود اعراب به ايران، پناهگاه زرتشتيانى‌ بود كه به آن پناه آورده بودند. اين ايالت در دوره سلجوقيان نيز مكانى‌ مناسب براى پيروان مذهب اسماعيليه شد و اسماعيليان قلاع مستحكمى‌ براى دفاع از خود در آنجا بنا كردند. خوارزمشاهيان به كرات به پيروان اسماعيليه حمله مى‌كردند، تا اين كه در زمان يورش هلاكوخان، اسماعيليه از او شكست خوردند و قهستان نيز در اين حملات ويران گشت. حمدالله مستوفى،‌‌ در قرن هشتم هجرى‌ از مركزيت قاين نسبت به آبادى‌هاى ديگر قهستان، و هم‌چنين از فراوانى‌ زعفران و ميوه آن گزارش داده است. يكى‌ از مهم‌ترين آثار تاريخى‌ قاين، مسجد جامع است كه از بناهاى قرن هشتم هجرى‌ مى‌باشد.

 
سبزوار

شهر سبزوار با بسيارى‌ از داستان‌هاى پهلوانى‌ ايران باستان ارتباط دارد. چنان‌كه مدت‌ها ، ميدان مركزى‌ شهر به ميدان ديو سفيد معروف بود. در دوره‌هاى اسلامى،‌‌ ولايت‌ بيهق داراى دو شهر سبزوار و خسروگرد بود. شهر سبزوار در حمله مغول به كلى‌ ويران شد؛ ليكن به تدريج آباد گرديد. حوادث تاريخى‌ بى‌شمارى‌ در اين شهر اتفاق افتاده است. از جمله در سال 737 هـ . ق اين شهر پناهگاه و پايتخت سلسله سربداران شد. شهر سبزوار به «دارالمؤمنين» نيز معروف بوده است. هنوز زخم ناشى‌ از حمله مغولان به مردم اين شهر التيام نيافته بود كه در زمان شاه عباس، بار ديگر ، سبزوار زير سم ستوران ازبك‌ها ويران گشت و مردم آن قتل‌عام شدند. پس از اين واقعه، اين شهر كم‌كم رو به آبادانى‌ گذاشت. دوره صفويان براى اين شهر، شروع مرمت و بازسازى‌ تاريخ گذشته بود. اين شهر طى‌ دهه‌هاى اخير رونقى‌ دوباره يافته، و همچنان در حال توسعه و نوسازى‌ است.

 

 

تربت حيدريه

 تربت حيدريه در گذشته « زاوه» نام داشت. در قرن هفتم هجرى،‌‌ شيخ حيدر، عارف معروف در آنجا زندگى‌ مى‌كرد. تغيير نام اين شهر، از زاوه به تربت حيدريه. به احتمال زياد به زندگى‌ و آرامگاه اين عارف بزرگ مربوط است. آثار تاريخى‌ به جا مانده در اين شهر به دوران ساسانيان و قرن هفتم هجرى‌ تعلق دارند.

 

فردوس

فردوس، در متن‌هاى تاريخى،‌‌ با نام سابق خود « تون » معروف است. بناى شهر و وجه تسميه آن هنوز به درستى‌ معلوم نيست. اين شهر از قبل از اسلام وجود داشته است. فردوس ، شهرى‌ آباد و در حال توسعه است.

 

نيشابور

 نام نيشابور را در زبان فارسى‌ به صورت نيشابور، و در زبان عربى‌ نيسابور تلفظ مى‌كنند و به قول حمزه اصفهانى‌ نام اصلى‌ آن شهر، نيك‌شاپور است. اين شهر در سال 31 هجرى‌ و در زمان خلافت عثمان فتح شد و در دوره اسلامى،‌‌ يكى‌ از چهار شهر بزرگ خراسان بوده است. وسعت و عظمت اين شهر در حدى‌ بوده است كه آن را « ام‌البلاد» مى‌خوانده‌اند. در اوايل دوره اسلامى،‌‌ وسعت و عظمت اين شهر به حدى‌ بود كه شهرتى‌ جهانى‌ يافت. به همين سبب نيز بر روى‌ سكه‌هايى‌ كه در دوران خلفاى اموى‌ و عباسى‌ ضرب مى‌شد، نام اين شهر نيز ديده مى‌شود. نيشابور در زمان غزنويان و سلجوقيان از شهرهاى مهم و معتبر خراسان محسوب مى‌شد. در قرن ششم هجرى‌ كه غزنويان به دست سلجوقيان از بين رفتند، اين شهر نيز ويران شد. ليكن اهالى‌ اين شهر به تدريج در رونق و آبادانى‌ دوباره آن كوشيدند. اين آبادانى‌ ديرى‌ نپاييد و اين شهر در سال 618هـ . ق و در حمله مغول توسط « تغاجارنويان » داماد چنگيز به كلى‌ ويران شد. در اواخر حكومت ايلخانان مغول، نيشابور ضميمه متصرفات سلسله سربداران گرديد. در سال 782هـ .ق به علت اطاعت خواجه على‌ مريد از تيمور، شهر از آسيب مصون ماند. اين شهر چندين بار به علت زلزله ويران شده و سپس بازسازى‌ شده است. اين شهر كه يكى‌ از مراكز تمدن و هنر ايران و خراسان است و شاعران و انديشمندان بسيارى‌ را در خود پرورانده است، در مسير جاده ابريشم قرار داشته و اكتشافات باستان‌شناختى‌ قابل توجهى‌ در آن صورت گرفته است. نيشابور هم اكنون شهرى‌ بزرگ و آباد است و آثار ديدنى‌ بسيارى‌ دارد.

 

درگز

 محمدآباد مركز درگز است و به احتمالى،‌‌ با شهر نساى سابق يكى‌ است. اين شهر بين نسا و سرخس، و در دشت خاوران جاى داشت و مركز آن مهنه يا ميهنه ناميده مى‌شد. ابوسعيدابوالخير، عارف مشهور در اين قريه به دنيا آمده است. درگز، به علت مجاورت با مرز ايران و جمهورى‌ تركمنستان از اهميت سياسى‌ و نظامى‌ خاصى‌ برخوردار است. بيش‌تر آثار تاريخى‌ اين شهر به دوره افشاريه تعلق دارند؛ از جمله قلعه مستحكم كلات نادرى‌ كه در نزديكى‌ نوار مرزى‌ قرار دارد. شهر كلات در اواخر قرن هشتم هجرى‌ كه امير تيمور آن را محاصره كرد، به ويرانه‌اى بدل شد؛ اما دوباره به فرمان اميرتيمور تجديد بنا يافت. نادر شاه از موقعيت كلات استفاده كرد و از اين زمان به بعد، اين شهر به « كلات نادرى» مشهور شد. نادرشاه قصد داشت قلعه‌اى غير قابل تسخير بسازد تا گنجينه‌هايى‌ را كه از هندوستان به غارت مى‌برد، در اين قلعه محافظت نمايد. بعد از نادر شاه، كلات تا سال 1303 هـ .ق مقر خانى‌ محلى‌ بود كه ظاهراً از دولت ايارن تبعيت مى‌كرد و تا زمان تجديد سرحدات روس و ايران، جزو قلمرو خان مذكور محسوب مى‌شد. درگز امروزى‌ شهرى‌ متوسط و آباد است و در شمال استان خراسان واقع شده است.

 

تربت جام

 اين شهر به مناسبت مدفن شيخ جام، يكى‌ از عرفاى قرن پنجم هجرى،‌‌ به تربت جام شهرت يافته است. جامى‌ شاعر معروف ايران نيز به اين شهر منسوب است. مهم‌ترين بخش اين شهر به نام باخرز بوده كه ناحيه‌اى تاريخى،‌‌ و بين هرات و نيشابور است. به عقيده ياقوت حموى‌ اصل واژه باخرز در زبان پهلوى‌ بادهرزه است؛ زيرا در آن محل باد فراوان مى‌وزد. آثار تاريخى‌ به جا مانده در اين شهر به قرون هشتم و نهم هجرى‌ تعلق دارند.

 

گناباد

اين شهر يكى‌ از شهرهاى قديمى‌ ايران است كه بناى آن را به پادشاهان هخامنشى‌ نسبت مى‌دهند. ابن‌حُوقَل از اين شهر به نام « نيابذ» و مَقْدَسى‌ « نيابد» نام برده است. اين شهر در اوايل حكومت صفويان محل نزاع صفويان با ازبك‌ها بوده است. گناباد در اوايل قرن سيزدهم توسط ايل شيبانى‌ كه مخالف سلسله قاجاريه بودند، تصرف شد. آثار به جا مانده در اين شهر متعلق به قرن هفتم هجرى‌اند. آثار ديگرى‌ كه در اين شهر ديده مى‌شوند، به نوعى‌ با اساطير ايرانى‌ درآميخته‌اند.  

 

كاشمر

نام اصلى‌ اين شهر ترشيز است و جغرافيانويسان اسلامى‌ به صورت طرتيت، و بعدها، ترتيش و ترشيس نگاشته‌اند. در گذشته، اين شهر جزو ولايتى‌ بود به نام بوشت و يا يوشت كه غير از ترشيز، شهر معروف ديگر آن، كندر بوده است. در سال 520 هـ . ق اين شهر توسط سلطان سنجر سلجوقى‌ محاصره و غارت شد و پس از اين تاريخ، يكى‌ از مراكز مهم فرقه اسماعيليه گرديد . پس از آن كه فرقه اسماعيليه توسط هلاكوخان از بين رفت، اين شهر دوباره رونق يافت؛ ليكن در قرن هشتم هجرى،‌‌ بار ديگر اين شهر توسط امير تيمور گوركانى‌ ويران شد. آثار به جا مانده در اين شهر متعلق به قرون هفتم و هشتم هجرى‌ است. سروِ افسانه‌ايِ كاشمر در اين شهر قرار دارد.

 

نام و نشانى‌ اماكن و ديدنى‌هاى مهم استان

 شهرستان مشهد
درياچه بزنگان – كيلومتر 130 جاده مشهد، سرخس
چشمه گراب – كيلومتر 49 جاده مشهد، نيشابور
تفرجگاه كوه‌سنگى‌ – دامنه كوه‌هاى جنوبى‌ مشهد
تفرجگاه اخلومد- 84 كيلومترى‌ جنوب غرب مشهد
پارك وكيل آباد- جاده مشهد به طرقبه
پارك ملت – وكيل آباد مشهد
تفرجگاه طرقبه – دامنه كوه‌هاى بينالود
تفرجگاه بند گلستان – 4 كيلومترى‌ طرقبه
تفرجگاه شانديز- 38 كيلومترى‌ جنوب غرب مشهد
تفرجگاه جاغرق – 21 كيلومترى‌ جنوب غرب مشهد
تفرجگاه زشك – 50 كيلومترى‌ غرب مشهد
تفرجگاه نغندر – 11 كيلومترى‌ طرقبه
تفرجگاه چشمه گيلاس – 50 كيلومترى‌ شمال غرب مشهد
تفرجگاه سد كارده – كيلومتر 40 جاده كلات
تفرجگاه ميامى‌ – 50 كيلومترى‌ جاده مشهد، سرخس
غار مغان – جنوب غرب مشهد
غار كارده – شمال غرب مشهد
غار زرى‌ – 9 كيلومترى‌ جنوب غرب مشهد
غار هندل آباد – 45 كيلومترى‌ شهر مشهد
غار مزدوران – 2 كيلومترى‌ شرق روستاى مزدوران مشهد
كاخ خورشيد – كوه‌سنگى‌ مشهد
ميل اخنجان – 22 كيلومترى‌ شمال مشهد
قلعه رباط شرف – بين مشهد و سرخش
ويرانه‌هاى شهر قديمى‌ توس – حومه مشهد
مجموعه آثار تاريخى‌ كلات نادرى‌ – 180 كيلومترى‌ شمال مشهد
آرامگاه فردوسى‌ – توس
آرامگاه شيخ طبرسى‌ – مشهد
آرامگاه خواجه اباصلت – جاده مشهد، فريمان
آرامگاه نادر- مشهد
آرامگاه امام محمد غزالى‌ – توس، مشهد
آرامگاه خواجه مراد راوى‌ – 12 كيلومترى‌ جنوب غرب مشهد
گنبد خشتى‌ – مشهد
مصلاى مشهد – شرق مشهد
مدرسه نواب- مشهد
مدرسه ميرزا جعفر – مشهد
مدرسه سليمان‌خان – مشهد
مدرسه غياثيه ( خارگرد) – روستاى خارگرد مشهد
حمام‌شاه – مشهد
مقبره پير پالان دوز – مشهد
مسجد گوهرشاد - مشهد
مسجد امام ( شاه سابق) – مشهد
مجموعه حرم‌ امام‌رضا(ع) – مشهد
گنبد هارونيه – توس
مقبره و مناره غزنوى‌ – 27 كيلومترى‌ شهر مشهد
بقعه خواجه ربيع- 4 كيلومترى‌ شمال مشهد
گنبد سبز – مشهد
بقعه حرعاملى‌ – جنوب شرق صحن آستان قدس رضوى‌
امام‌زاده محمد – خيابان طبرسى‌ مشهد
امام‌زاده يحيى‌ – 90 كيلومترى‌ مشهد

شهرستان كاشمر
غار آتشگاه – خليل آباد كاشمر
غار سير – بردسكن كاشمر
برج على‌ آباد – 42 كيلومترى‌ كاشمر
مناره فيروزآباد – فيروزآباد كاشمر
قلعه آتشگاه – 12 كيلومترى‌ شمال‌غرب كاشمر
آرامگاه شهيد مدرس – كاشمر
امام‌زاده سيد حمزه – شمال كاشمر
امام‌زاده سيد مرتضى‌ – 5 كيلومترى‌ كاشمر

شهرستان نيشابور
چشمه گرماب طاقانكوه – 44 كيلومترى‌ نيشابور، سبزوار
چشمه شاهان گرماب – شمال غرب نيشابور
چشم خم تركان – قدمگاه نيشابور
آتشكده نيشابور – نيشابور
آرامگاه نظام الملك‌بكروى‌ – نيشابور
آرامگاه عمر خيام – نيشابور
آرامگاه شيخ عطار – نيشابور
آرامگاه فضل‌بن‌شاذان – حومه نيشابور
مقبره كمال‌الملك – نيشابور
امام‌زاده محمد محروق – نيشابور
بقعه قدمگاه – 25 كيلومترى‌ نيشابور

شهرستان شيروان
ييلاق زوارن- 28 كيلومترى‌ جنوب غرب شيروان
ييلاق اوغاز – 45 كيلومترى‌ شمال شرق شيروان
ييلاق گلبل نامانلو – 70 كيلومترى‌ شمال شرق شيروان
منطقه حفاظت شده گلول – 70 كيلومترى‌ شهر شيروان
غار پوستين دوز – 6 كيلومترى‌ شمال شرق روستاى لوجلى‌
غار كافر قلعه – 5 كيلومترى‌ جنوب غرب روستاى گليان
آرامگاه تيمورى‌ – 6 كيلومترى‌ شيروان
امام‌زاده حمزه رضا – 6 كيلومترى‌ شيروان
بقعه شيخ رشيد‌الدين محمد – 24 كيلومترى‌ جنوب غرب شيروان

شهرستان سبزوار
مناره خسروگرد – 10 كيلومترى‌ غرب سبزوار
آرامگاه شاه طهماسب ( گنبد سبز ) – سبزوار
آرامگاه حاج ملاهادى‌ سبزوارى‌ - سبزوار
آرامگاه پير استير – 15 كيلومترى‌ سبزوار
آرامگاه پيرمراد – سبزوار
آرامگاه مولانا حسين كاشفى‌ – سبزوار
مدرسه فصيحيه – سبزوار
مدرسه كهنه – سبزوار
مدرسه فخريه – سبزوار
مدرسه شريعتمدار – سبزوار
مسجد جامع چشم – دهستان چشم
مسجد جامع فريومد- فريومدسبزوار
مسجد پامنار – سبزوار
امام‌زاده شعيب – سبزوار
مقبره ابن ابى‌طيب – سبزوار
بقعه بيلدار باشى‌ – روستاى فسنفر سبزوار
بقعه سيد ناصر بن محمد – روستاى چشم از توابع بخش داورزن سبزوار
اما‌م‌زاده بى‌بى‌ عليه خاتون – روستاى باشتين در 40 كيلومترى‌ غرب سبزوار
امام‌زاده سيد على‌اكبر – بخش داورزن سبزوار
امام‌زاده سلطان حسين – روستاى آزادوار سبزوار
امام‌زاده سيد حسين – روستاى آزاد منجير، 100 كيلومترى‌ شرق سبزوار
امام‌زاده سيد حسين و سيد اسماعيل – روستاى بهمن‌آباد سبزوار
امام‌زاده هفت معصوم – سبزوار، جوين
امام‌زاده يحيى‌ – خيابان اسرا و بيهق سبزوار

شهرستان تايباد
برج يا مناره كرات – روستاى كرات
آرامگاه خواجه عبدالله – 55 كيلومترى‌ شهرستان تايباد
آرامگاه شاه‌زاده قاسم – تايباد
آرامگاه مولانا زين‌الدين ابوبكر – تايباد
مسجد غاثيه شاهرخ – تايباد
مسجد مولانا – تايباد

شهرستان تربت حيدريه
آتشكده بازه هور – رباط سفيد تربت حيدريه
مزار قطب‌الدين حيدر – تربت حيدريه
مقبره شيخ حيدر – تربت حيدريه
آرامگاه شيخ ابوالقاسم – 3 كيلومترى‌ جنوب شرق تربت حيدريه
بقعه شاه سنجان – دهكده سنگان، 25 كيلومترى‌ تربت حيدريه

شهرستان گناباد
غار فاس – گناباد، قائن
آتشكده گناباد – روستاى گيسور
آرامگاه جغتين گيسور – گناباد
مسجد جامع – گناباد
امام‌زاده سلطان محمد عابد – گناباد
بقعه سلطانى‌ – بيدخت گناباد
امام‌زاده احمد ( زار بيمرغ) – روستاى بيمرغ در 25 كيلومترى‌ گناباد

شهرستان قاين
غار خدنگ – قاين
بقعه بوذر جمهر – 6 كيلومترى‌ قاين
آرامگاه شيخ ابوالمفاخر – قاين
مسجد جامع – قاين

شهرستان قوچان
چشمه گرماب قوچان – 5 كيلومترى‌ شمال شيروان به قوچان
غار آبله – حدفاصل قوچان، مشهد
غار برده رستم – حدفاصل قوچان، مشهد

شهرستان سرخس
غار بزنگان – جنوب غرب بزنگان سرخس
غار مزدارند – شمال شرق مزدارند
مقبره لقمان بابا – 3 كيلومترى‌ سرخس

شهرستان خواف
مسجد گنبد – سنگان
مسجد ملك زوزن – دشت زوزن

شهرستان تربت جام
آرامگاه ميرغياث الدين – 17 كيلومترى‌ جنوب غرب تربت جام
آرامگاه خواجه عزيزالله – يك كيلومترى‌ جنوب شرق مجموعه شيخ جام
آرامگاه شاه قاسم انوار – 24 كيلومترى‌ غرب تربت جام
مجموعه تربت شيخ جام – خانقاه شيخ الاسلام تربت جام

شهرستان چناران
برج تاريخى‌ رادكان – رادكان

شهرستان درگز
مسجد نادرى‌ ( كبود گنبد) – 138 كيلومترى‌ سرخس
 

منبع : زنده دل ، حسن . مجموعه راهنماى جامع ايرانگردى‌ : استان خراسان ، تهران : نشر ايرانگردان – جهانگردان ، 1379 . ص34-47 ،197-205. * 
 

مناسبت ها

 

 
 

 

 

 
 
 
 

آمار بازدید
 بازدید این صفحه : 4325
 بازدید امروز : 1401
 کل بازدید : 4944979
 بازدیدکنندگان آنلاين : 3
 زمان بازدید : 5.1875