تصاویر ایران

مشاهير و چهره‌های ماندگار

مقالات همايش

دانشجویان

مجله الکترونیکی

نظرسنجی
نظرسنجي غير فعال مي باشد

اصفهان

 

 

از مراجعه به منابع موجود تاريخى‌‌ چنين بر مى‌آيد كه كلمه « اسپاران» بطلميوس، « سپاهان» پهلوى‌ و « اصبهان» عرب و « اصفهان» امروز لفظى‌ قديمى‌ است و به احتمال قريب به يقين كلمه‌اى پهلوى‌ است و ريشه قديمى‌تر از پهلوى‌ آن مكشوف نيست.در عهد اشكانيان، اصفهان مركز و پايتخت يكى‌ از ايالت‌هاى وسيعى‌ بود كه تحت فرمان ملوك اشكانى‌ قرار داشت.در دوره ساسانيان، اصفهان محل سكونت و قلمرو و نفوذ « اسپوهران» يا اعضاى هفت خانواده بزرگ ايرانى‌ كه مشاغل عمده و مناصب سلطنتى‌ در اختيار داشتند، بود. هم چنين در اين دوره اصفهان به عنوان مركز تجمع سپاه به منزله دژ مستحكمى‌ به شمار مى‌رفت. شايد به همين علت بود كه يزدگرد سوم پس از شكست از اعراب مدتى‌ در اصفهان به سر برد.شهر اصفهان پس از نبردى‌ كه بين سردار ايرانى‌ و سردار عرب درگرفت، با كشته شدن سردار ايرانى‌ در محل رُستاق الشيخ به تصرف اعراب درآمد. مورخين بصره، فتح اصفهان را در سال 23 هجرى‌ ثبت كرده‌اند.بعد از اسلام، اصفهان مانند ديگر شهرهاى ايران تا اوايل قرن چهارم تحت سلطه اعراب بود و در زمان منصور خليفه عباسى،‌‌ مورد توجه قرار گرفت و به حاكم اين شهر دستور داده شد كه در عمران و آبادانى‌ آن بكوشد. به همين منظور در دهكده خشينان ( احمد آباد فعلى) قصرى‌ عالى‌ بنا گرديد و بارويى‌ به دور شهر كشيده شد و خشينان به يهوديه متصل گشت. شهر اصفهان در قرون اوليه اسلامى‌ از دو قسمت جِى‌ و يهوديه تشكيل مى‌شد. جِى‌ در قسمت شرق اصفهان و جوباره ( يهوديه ) در قسمت ديگر شهر قرار داشت.»در سال 319 هـ. ق مردآويج زيارى‌ اصفهان را متصرف شد و آنرا به پايتختى‌ برگزيد و جشن سده را هر چه باشكوه‌تر در اين شهر برپا كرد. در سال 327 هـ. ق اين شهر به تصرف ركن الدوله ديلمى‌ درآمد و آن را به پايتختى‌ انتخاب كرد. بعد از آن شهر اصفهان رونق خود را بازيافت و مركز تجمع علما و شعرا شد.در سال 443 هـ.ق اصفهان به دست طغرل پادشاه سلجوقى‌ فتح شد. در اين زمان عمارات، مساجد و كوشك‌هاى متعددى‌ در شهر بنا گرديد.در زمان ملكشاه سلجوقى،‌‌ اصفهان بار ديگر به پايتختى‌ انتخاب شد و دوران طلايى‌ ديگرى‌ را آغاز نمود. در اين دوره اصفهان از آبادترين و مهم‌ترين شهرهاى دنيا به شمار مى‌آمد.بعد از ملكشاه سلجوقى،‌‌ جانشينان او در اصفهان مستقر شدند. اين شهر تا سال 633 هـ. ق در امان بود. در زمان حمله مغول‌ها سلطان جلال‌الدين خوارزمشاه اصفهان را مركز تجمع سپاه خويش قرار داد. فتح اصفهان به علت حصار مستحكم آن، مدت‌ها طول كشيد و سرانجام با خيانت شافعيان كه در اختلاف با حنفيان دروازه‌هاى شهر را بر روى‌ سپاهيان مغول گشوده بودند، شهر سقوط كرد و مغول‌ها به قتل عام ساكنين شهر پرداختند. اين شهر در سال 639 هـ. ق تحت سلطه مغول قرار گرفت. پس از بازگشت سپاه مغول، شهر اصفهان مجدداً رونق يافت و قسمتى‌ از آبادى‌ و عمران گذشته خود را به دست آورد، تا اين كه مورد تاخت و تاز سپاهيان تيمور قرار گرفت. حملات تيمور لنگ ضررهاى جبران‌ناپذيرى‌ بر اصفهان وارد كرد. معروف است كه پس از آن كه عده‌اى از اهالى‌ شهر سر به شورش برداشتند. تيمور براى سركوبى‌ آن‌ها فرمان‌ قتل عام صادر كرد. بعد از حملات مغول و تيمور، اصفهان به علت موقعيت جغرافيايى‌ مناسب، دوباره رونق يافت؛ در زمان حكومت صفويان توسعه فراوانى‌ پيدا كرد و بر جعميت آن نيز افزوده شد. شاه عباس صفوى‌ اين شهر را تصرف و يك سال در آن سكونت كرد.دوران شكوفايى‌ دوباره اصفهان با انتخاب اين شهر به عنوان پايتخت در زمان شاه عباس در سال 1000 هـ. ق آغاز شد. علت انتخاب اصفهان به عنوان پايتخت را بايد در دورى‌ از قلمروهاى دولت عثمانى‌ در دوره جنگ‌هاى ايران و عثمانى‌ پى‌جويى‌ كرد. اين انتقال انديشيده، به دليل موقعيت ممتاز جغرافيايى‌ و ژئوپوليتيكى‌ اصفهان و قرار گرفتن آن در قلب ايران و دورى‌ از مرزهاى سياسى‌ خطر آفرين بود. در اين دوره، قسمت مركزى‌ شهر كشش و توانايى‌ برآوردن نيازهاى سياسى،‌‌ اقتصادى‌ و فرهنگى‌ جديد را نداشت. در جنوب ميدان قديم و در محل باغ بزرگ نقش جهان كه يادگار سلاجقه بود، مركز جديدى‌ ايجاد گرديد. فعاليت اقتصادى‌ شهر (بازار) با يك شبكه به مركز قديمى‌ شهر ارتباط يافت تا ضمن حفظ فعاليت نسبى‌ بخش قديمى‌ شهر، اهم فعاليت‌ها را به سوى‌ خود جذب نمايد. علاوه بر اين ، ميدان شاه عباس و دو محله ديگر به نام‌هاى عباس‌آباد يا تبريزى‌ها ( جهت اسكان تجار تبريزى‌ همراه شاه عباس) و جلفا ( براى اقامت ارامنه جلفاى ارس كه به منظور توسعه تجارت خارجى‌ ايران، به اصفهان كوچانده شده بودند ) ايجاد شد. اين دو محله به وسيله چهار باغ و پل الله وردى‌ خان ( سى‌ و سه پل ) به ديگر قسمت‌هاى شهر متصل گرديد.پس از شاه‌عباس، جانشينان او نيز به توسعه شهر ادامه دادند. علاوه بر توسعه قسمت‌هاى شمالى‌ شهر، دو واحد مهم مسكونى‌ در جنوب رودخانه به وجود آوردند: يكى‌ كاخ و باغ‌هاى سعادت‌آباد كه در جنوب غربى‌ شهر و در زمان شاه سلطان حسين ايجاد گرديد، و به وسيله پل مارنان به شهر اصلى‌ وصل شد.سقوط شهر اصفهان و انقراض سلسله صفويه كه پس از 6 ماه محاصره به دست محمود افغان انجام گرفت، بر روند توسعه شهر اصفهان در عصر صفوى‌ نقطه پايانى‌ گذاشت و شهر اصفهان دچار يك دوره انحطاط شد.افاغنه براى تقويت بنيان‌هاى حكومت خود، مركز شهر را كه قسمت اعظم بازار وكليه كاخ‌هاى صفويه و مساجد بزرگ را در بر داشت، با ايجاد بارو محصور كردند. شهر اصفهان درآن عصر دو حصار تودرتو داشت كه حصار داخلى‌ به نام باروى‌ اشرفى‌ يا افاغنه معروف بود.در دوران زنديه و قاجاريه پايتخت كشور به شيراز و تهران انتقال يافت.در دوره افشاريه، شهر اصفهان رونقى‌ دوباره يافت؛ ولى‌ در عهد قاجاريه به علت انتقال پايتخت به تهران و حاكم شدن ظل السطان پسر ناصرالدين شاه بر اصفهان ( 1271 هـ .ق) انحطاط دوباره شهر اصفهان آغاز شد. معروف است كه ظل السلطان پسر ناصرالدين شاه زمين و مصالح آثار تاريخى‌ شهر را به مردم مى‌فروخت ومى‌ خواست به هر ترتيبى‌ كه شده، مخارج قشون خود را كه از واحدهاى بسيار قوى‌ و منظم كشور بود، تأمين كند.از ويژگى‌هاى اقتصادرى‌ شهر اصفهان در دوره قاجار، درآمد ناچيز زمين و عدم امنيت ملاكين بود.در دوره پهلوى‌ با توجه به شرايط تاريخى‌ و جغرافيايى،‌‌ شهر اصفهان مورد توجه قرار گرفت؛ در بازسازى‌ آثار تاريخى‌ آن كوشش‌هايى‌ به عمل آمد و توسعه صنعتى‌ شهر و منطقه اصفهان آغاز شد.در طى‌ دو دهه اخير شهر اصفهان توسعه فراوانى‌ يافته و نوسازى‌هاى جالب‌ توجهى‌ در آن صورت گرفته است. اصفهان امروز يكى‌ از شهرهاى بزرگ و سياحتى‌ ايران و جهان است.

 

اردستان

 

 

اردستان مركب از دو كلمه « ارد» به معناى مقدس و « ستان» به معنى‌ پسوند مكان‌است و به معناى « شهر مقدس» است. گويند زمين اردستان به سفيدى‌ آرد است. آنجا را آردستان گفته‌اند. بناى اين شهر رابه دستان سام، پدر رستم پهلوان نسبت مى‌دهند و كلمه اردستان را تحريف شده « ارگ دستان» مى‌دانند. از بناهاى تاريخى‌ معروف اين شهرستان مسجد جامع اردستان است كه در زمان سلجوقيان ساخته شده است. اردستان امروزى‌ شهرى‌ زيباست و معمارى‌ بومى‌ جالب توجهى‌ دارد.

 

خمينى‌شهر (سِده)

 

 

قدمت تاريخى‌ اين شهر به زمان ساسانيان مى‌رسد. كهن‌دژ كه بر سر راه اصفهان قرار دارد، گويا پايتخت ساسانيان بوده است. كوه آتشگاه، منارجنبان و مسجد جامع خوزان، از ديگر آثار قديمى‌ اين ناحيه هستند. نام قديمى‌اين ناحيه « سده» بود كه در زمان حكومت پهلوى‌ به همايون شهر تبديل شد و پس از انقلاب به خمينى‌ شهر تغيير يافت.

 

خوانسار

 

 

اين شهرستان يكى‌ از مناطق ديدنى‌ و خوش آب و هواى غرب اصفهان است. بر اساس اسناد موجود، سابقه تاريخى‌ آن به بيش از 1000 سال مى‌رسد. خوانسار از زمان صفويان يكى‌ از مراكز بزرگ علمى‌ بود و در مدرسه علوى‌ آن از همان زمان تاكنون طلاب و اهل علم مشغول تحصيل و كسب علم بوده‌اند و بسيارى‌ از مراجع بزرگ نيز در آنجا تربيت شده‌اند.

 

سميرم

 

 

درباره وجه تسميه سميرم مطالب مختلفى‌ نقل شده است. از همه معروف‌تر، گويند به علت آب و هواى سرد به اين منطقه سميران گفته‌اند كه بعدها به سميرم تبديل شده و به معناى سردسير است. اين شهر يكى‌ از ييلاقات استان اصفهان محسوب مى‌شود و آبشار و چشمه‌هاى معروفى‌ دارد.

 

شهرضا ( قُمشه)

 

 

اين شهر كه شهرى‌ بسار قديمى‌ است، در ابتدا « قُمشه‌» نام داشت؛ ولى‌ بعدها به علت وجود مقبره شاهرضا (ع) به شهرضا معروف شد.درباره وجه تسميه آن مطالب گوناگونى‌ نقل شده است. بنا به عقيده بعضى‌ از نويسندگان، كلمه قمشه از دو كلمه « كوم» و « شه» به معناى شكارگاه تشكيل شده است. برخى‌ نيز گفته‌اندكه كلمه قمشه به معنى‌ مكان آب‌خيز و پر قنات است. از آثار مهم اين شهرستان، شبستان مسجد جامع است كه از يادگارهاى عهد سلجوقى‌ است.

 

فريدن ( داران)

 

 

فريدن در دوره هخامنشى‌ « پرتيكان» نام داشت و يكى‌ از ايالات بزرگ آران بود كه پس از هجوم اسكندر مقدونى‌ ميدان تاخت و تاز يونانيان گرديد و رو به ويرانى‌ نهاد. بعضى‌ از مورخان نيز اين منطقه را به نام « پارتياكن» ناميده‌اند. در زمان صفويه، عده‌اى از ارمنى‌ها و گرجى‌ها به اين منطقه كوچانده شدند و در آن سكنى‌ گزيدند.

 

فريدون شهر

 

 

طبق مدارك تاريخى‌ و جغرافيايى،‌‌ اين شهر بخشى‌ از ناحيه « پرتيكان » است كه شامل فريدن و فريدون‌شهر مى‌شود. وجود سنگ قبرهاى باستانى‌ متعدد در مزرعه قهستان قدمت تاريخى‌ آن را به چند هزار سال مى‌رساند. اين منطقه مركز ييلاق عشاير طايفه چهار‌لنگ بختيارى‌ است.

 

فلاورجان

 

 

نام قديمى‌ فلاورجان « برزه» ( بر وزن لرزه) بود كه به معنى‌ شاخ درخت و كشت و زارعت است و جمع آن « برزان» مى‌باشد. اين نام درتغييرات آوايى‌ زبان فارسى‌ به « ورجان» تبديل شده است. به واسطه پلى‌ كه در زمان صفويان بر روى‌ زاينده‌رود احداث شد، به « پلاورجان» و سپس به فلاورجان معروف گرديد و امروزه نيز به همين نام معروف است. از مهم ترين بناهاى تاريخى‌ اين شهرستان بقعه پيكران و مسجد تاريخى‌ روستاى آُشتُرجان است.

 

كاشان

 

 

نام شهر كاشان در مآخذ اسلامى،‌‌ « قاشان» يا « قاسان» ظبط شده و از شهرهاى بسيار قديمى‌ ايران است. به استناد تحقيقات باستان‌شناسان در تپه‌هاى سيلك واقعه در 4 كيلومترى‌ غرب كاشان، اين ناحيه يكى‌ از نخستين مراكز تمدن ومحل سكونت بشر ما قبل تاريخ شناخته شده است. كاشان در زمان ساسانيان، منطقه‌اى آباد بوده است. اين شهر در دوره اسلام نيز يكى‌ از شهرهاى معروف عراق عجم بود.به استناد روايت جغرافى‌ دانان اسلامى،‌‌ نام قديمى‌ كاشان « چهل حصاران» نيز بوده است. در سال 442 هـ.ق طغرل اول سلجوقى‌ بر شهرهاى بزرگ جبال عجم از جمله كاشان استيلا يافت. در زمان سلطنت ملكشاه سلجوقى،‌‌ به علت توجه اين پادشاه و وزيرش خواجه نظام‌الملك به عمران و آبادى‌ كشور، كاشان هم از نعمت توسعه و عمران بهره‌مند شد.در سال 532 هـ . ق ملك سلجوق بن محمد بن ملكشاه با سپاهيان خود به كاشان حمله برد و خرابى‌هاى زيادى‌ به بار آورد.در سال 554 هـ. ق بعد از در گذشت محمد بن محمود، از سلاطين سلجوقى‌ عراق، تركمن‌ها به شهرهاى جبال از جمله كاشان هجوم آوردند و به تاراج پرداختند.در سال 594 هـ.ق يكى‌ ديگر از سرداران سلطان تكش خوارزمشاه به نام مياجق كه حاكم رى‌ بود، اينانج را كشت و براى دست‌اندازى‌ به حوزه فرمانروايى‌ او به كاشان حمله برد و شهر را در محاصره گرفت. ليكن به علت پايدارى‌ اهالى‌ موفق به گشودن آن نشد، به ناچار با مردم از در آشتى‌ درآمد؛ اما سپاهيان وى‌ به روستاهاى اطراف كاشان خسارت زيادى‌ وارد آوردند. تكش خوارزمشاه بعد از دستگيرى‌ مياجق، حكومت عراق عجم را به تاج الدين على‌ شاه فرزند خود سپرد. بعد از درگذشت تكش، به فرمان سلطان محمد خوارزمشاه ( 596-618 هـ.ق) فرزندش، ركن الدين به حكومت رى،‌‌ قم وكاشان منصوب گرديد.در سال 621 هـ.ق كه مغول‌ها اهالى‌ شهرهاى ايران را قتل عام مى‌كردند، در هنگام تاخت و تاز سپاهيان هولاكوخان و در حدود كاشان، خواجه نصير الدين طوسى‌ كه از ملتزمين ركاب خان مغول بود، به احترام وجود بابا افضل الدين مرقى‌ كاشانى‌ سپاهيان را از كشت و كشتار مردم كاشان بازداشت.در دوره زمامدارى‌ اباقاخان ( 633-680 هـ.ق) خواجه بهاءالدين محمد به حكومت اصفهان و قسمت مهمى‌ از شهرهاى عراق عجم از جمله كاشان منصوب شد. در سال 674 هـ. ق هندوشاه نخجوانى‌ حاكم كاشان بود. بعد از درگذشت ابوسعيد بهادر خان، ممالك ايلخانى‌ به قطعاتى‌ چند بين امراى متنفذ تقسيم گرديد و در هر گوشه‌اى از ايران سلسله‌اى تأسيس شد. از جمله آ‌ن‌ها سلسله آل مظفر بود كه در يزد و كرمان اعلام استقلال كرد. مسكوكات نقره‌اى كه دركاشان به نام شاه شجاع ضرب شده است، نشان مى‌دهد كه از سال 757 – 768 هـ . ق اين شهر جزو قلمرو آل مظفر بوده است. هنگامى‌ كه اميرتيمور نواحى‌ مركزى‌ و جنوبى‌ ايران را مورد تاخت وتاز قرار داد، امير مجدالدين مظفر كاشى‌ كه به فرمان سلطان زين العابدين مظفرى،‌‌ خواهر زاده خود را حاكم كاشان و اصفهان كرده بود، با حسن تدبير از قتل و غارت سپاهيان امير تيمور جلوگيرى‌ كرد. بعد از مرگ تيمور، كاشان به تصرف جانشينان او درآمد.كاشان هميشه از مراكز مهم پيروان مذهب شيعه بوده است. به همين جهت در دوره صفويه، به علت علاقه‌مندى‌ آنان نسبت به اين مذهب، شهر روبه آبادى‌ نهاد. شاه عباس دوم در اين شهر به تخت سلطنت نشست.كاشان به كرات بر اثر زلزله ويران شده است. از جمله در سال 1192 هـ. ق در دوره سلطنت كريم خان زند بر اثر زلزله خسارت بسيار ديد. آخرين بار در سال 1260 هـ. ق زلزله سختى‌ كاشان را لرزاند و باعث ويرانى‌ روستاها و قصبات اطراف آن شد. از آثار تاريخى‌ مهم كاشان تپه‌هاى سيلك در جنوب غربى‌ آن است. شهر كاشان معمارى‌ ويژه بومى‌ جالب توجهى‌ دارد و آثار و بناهاى تاريخى‌ ومذهبى‌ فراوانى‌ در آن به جا مانده است.

 

گلپايگان

 

 

گلپايگان از شهرهاى قديمى‌ ايران است. در اواخر سلسله ساسانيان « گردپازگان» نام داشت كه معرب آن « جردبازكان» است و بعدها به « جرخاذقان» تبديل شده است. عده‌اى از جغرافى‌ دانان اسلامى،‌‌ از جمله حمدالله مستوفى،‌‌ نام آن را «گلبادگان» ضبط كرده‌اند كه به معنى‌ گل آبادگان است.از مهم‌ترين آثار تاريخى‌ اين شهرستان، مسجد جامع است كه از يادگارهاى محمد بن ملكشاه سلجوقى‌ ( اوايل قرن ششم هجرى) است كه كتيبه‌هاى متعددى‌ دارد.

 

نائين

 

 

نائين از شهرهاى بسيار قديمى‌ استان اصفهان است. در مورد نام نائين و وجه تسميه آن مى‌گويند كه كلمه نائين از نى‌ كه يك گياه باتلاقى‌ است، گرفته شده است. هم چنين عده‌اى وجه تسميه آن را در ارتباط با نام يكى‌ از پسران نوح مى‌دانند كه گويا بانى‌ شهر بوده است. نائين شهرى‌ جالب و ديدنى‌ است و آثار تاريخى‌ متعدد و زيبايى‌ دارد.

 

نطنز

 

 

از پيشينه تاريخى‌ نطنز، تا قبل از قرن هفتم هـ. ق اطلاعات مستند ومكتوبى‌ در دست نيست. در نوشته‌هاى مورخان، سياحان و جغرافى‌دانان دوره‌هاى بعد از اسلام، به نام « نطنز» مختصر اشاراتى‌ شده است و اين شهر را از نظر موقعيت طبيعى،‌‌ ارتباطى‌ و سوق الجيشى‌ واجد اهميت دانسته‌اند. آثار تاريخى‌ كشف شده از نواحى‌ مختلف شهرستان نيز اطلاعات دقيقى‌ را در رابطه با قدمت آن بيان نمى‌كنند؛ ولى‌ بقاياى آتشكده، قلعه، كاريزهاى متروكه و بناهايى‌ كه گاه از زير ريگ روان سربرون مى‌آورند، تاريخ آن را به پيش از اسلام مى‌رسانند.اوضاع تاريخى،‌‌ سياسى‌ و تحولات اجتماعى‌ شهرستان نطنز، حداقل از سده‌هاى نخستين اسلامى،‌‌ تحت تأثير اوضاع اصفهان و كاشان قرار داشته و تا دوران مغول، اين تأثير هم چنان تداوم يافته است.ى‌‌ن منطقه به علت وضع جغرافيايى،‌‌ تا حدى‌ از يورش‌ها و خرابى‌هاى حمله مغول محفوظ مانده و حتى‌ در زما هلاكو مورد توجه آخرين ايلخانان مغول قرار گرفته است. مسجد جمعه، خانقاه و آرامگاه شيخ عبدالصمد كه توسط خاندان ماسترى‌ احداث شده است، از يادگارهاى ارزشمند اين دوره تاريخى‌ است . در دوره مغول، نطنز پناهگاه و معبر فراريان بود و به علت وجود دو خانقاه معتبر، عده اى از صوفيان و دراويش نامدار نيز در آن زندگى‌ كرده‌اند.در زمان صفويه، نطنز به صورت ولايت مستقلى‌ درآمد و حكام آن مستقيماً از پايتخت – قزوين و سپس اصفهان – انتخاب مى‌شدند. شاه عباس اول كه نطنز شكارگاه و گردشگاه تابستانى‌ او محسوب مى‌شد، با احداث دو كاخ، آن را به صورت پايتخت تابستانى‌ خود درآورد، توجه شاه عباس به حدى‌ بود كه نطنز را ولايت خاصه خود اعلام كرد.پس از انقراض سلسله‌هاى صفويه، افشار، زنديه و روى‌ كار آمدن قاجاريه، باز هم حاكم نطنز از بين مأموران سرشناس دولت و يا شاه زادگان و مستقيماً از پايتخت تعيين مى‌شد.نطنز در سال 1336 هـ . ش از كاشان جدا و شهرستان مستقل اعلام شد و در محدوده سياسى‌ استان دوم قرار گرفت. امروزه شهرستان نطنز از مناطق ديدنى‌ و گردشگاهى‌ استان اصفهان است.وجود مجموعه آرامگاهى‌ شيخ عبدالصمد وساير آثار مذهبى‌ و تاريخى،‌‌ هم چنين ويژگى‌هاى طبيعى‌ منطقه، اهميت شايان توجهى‌ به آن بخشيده است. گلابى‌ اين شهرستان به عنوان « تحفه نطنز» از شهرت زيادى‌ برخوردار است.

 

مكانهاى تاريخى‌ و ديدنى‌ استان اصفهان

 

 

اصفهان
آبشار شالورا- 65 كيلومترى‌ غرب اصفهان، روستاى چرمهين
آبشار كردعليا- 90 كيلو مترى‌ غرب اصفهان، ارتفاعات الانكوه
ونك سميرم و ييلاق‌هاى خوش آب و هوا- 185 كيلو مترى‌ اصفهان – سميرم
آبگرم خور و بيابانك – شرق اصفهانؤ 30 كيلو مترى‌ خودر
آبگرم خور – 485 كيلومترى‌ اصفهان، آبگرم خور
گردشگه و باغ‌هاى تاريخى‌ چهار باغ- اصفهان
باغ لوز ( تفريحى‌ و فرهنگى) – اصفهاان
پارك جنگلى‌ تاژنان- اصفهان، كناره هاى زاينده رود
چشمه آبشار شاه- 82 كيلومترى‌ اصفهان، جاده شهر كرد
چشمه خوراسگان- اصفهان
چشمه هفتون- اصفهان
چشمه ديمه – 200 كيلومترى‌ جنوب غربى‌ اصفهان
چشمه نبى‌ و چشمه ملاد- 10 كيلو مترى‌ شمال اصفهان،جنب كوه سيد محمد
چشمه لادژ خمينى‌ شهر و چشمه منظر- 16 كيلومترى‌ اصفهان،خمينى‌شهر
چشمه سارها وييلاق خوش و آب و هوا- 185 كيلومترى‌ شامل شهر اصفهان، دامنه كوه كركس
حيات وحش قمشلو – غرب اصفهان
منطق حفاظت شده كلاه قاضى‌ – جنب اصفهان
غاز كلهرود- 85 كيلومترى‌ شمال اصفهان، دامنه كوه كركس
تالار اشرف- اصفهان
قلعه فارقاآن – روستاى فارفاآن رويدشت اصفهان
حمام سلطان مير احمد- اصفهان
حمام رهنان- اصفهان، رهنان
حمام گذرنو – اصفهان
حمام شاه- اصفهان
حمام شاه علي- اصفهان
حمام خان- اصفهان
حمام شيخ بهايي- اصفهان
حمام شوري- اصفهان
حمام سروتقي- اصفهان
خانه‌هاى قديمي- اصفهان
كاخ چهل ستون- اصفهان
كاخ على‌ قاپو- اصفهان
كاخ رشك جنان ( استاندارى)- اصفهان
كبوتر خانه‌هاى موجود استان – اطراف اصفهان، حاشيه زاينده رود، شهرضا،نجف آباد، رهنان
كاروان سراى ياغمميش – جاده اصفهان – نايين
كاروان‌سراى شيخ عليخان- 50 كيلومترى‌ اصفهان
كاروان سراى مهيار- 52 كيلومترى‌ جنوب اصفهان
كاروان سراى مادر شاه – شمال اصفهان
كاروان سراى خرگوش – جاده اصفهان- يزد
كاروان يرا سين – 21 كيلومترى‌ شمال اصفهان
كاروان سراى چاپارخانه – جاده اصفهان- مورچه خورت
كاروان سراى چاه سرخ- جاده اصفهان – يزد
چاه ساميان- جاده اصفهان – ده بيد
موزه چهل ستون- اصفهان
( باستانى،‌‌ هنرى‌ و تاريخى)
موزه تاريخى،‌‌ طبيعى‌ اصفهان- اصفهان
مومزه كليساى وانك ( هنرى‌ و باستانى) - اصفهان
موزه ميدان امام- اصفهان
مجموعه بازارهاى ميدان امام ( نقش جهان)- اصفهان
مجموعه سرهنگ آباد- اصفهان، زواره
امام زاده جعفر- اصفهان
امامزاده ابراهيم- 24 كيلومترى‌ شرق اصفهان
كليساى بيت اللحم- اصفهان
گلزار شهدا- اصفهان
مزار شهيد آيت الله اشرفى‌ اصفهاني- اصفهان
مسجد امام و مناره‌هاى آن - اصفهان
مسجد شيخ لطف الله- اصفهان
مسجد ازيران- اصفهان
مسجد على‌ و مناره آن اصفهان
مسجد برسيان و مناره آن - اصفهان
مسجد جامع صغير جورجير و مناره‌هاى آن - اصفهان
مسجد حكيم- اصفهان
مسجد حاجى‌ ميرزا محمد صادق- اصفهان
مسجد جامع ميدان كهنه اصفهان (سبزه ميدان)- اصفهان
مسجد جامع كاج- اصفهان
مسجد سرخى‌ ( سفره‌چى)- اصفهان
مسجد شعيا و مناره آن - اصفهان
مسجد سيد - اصفهان
مسجد جوباره- اصفهان
مسجد لنبان- اصفهان
مسجد ورزنه- اصفهان، روستاى ورزنه
مسجد كوچك ساروتقي- اصفهان
مسمجد جامع گار (غار) و مناره -شرق اصفهان
مسجد ركن الملك- اصفهان
مسجد هفتشويه-شمال شرقى‌ اصفهان
مسجد گز و مناره آن - اصفهان
مسجمد قطبيه- اصفهان
مسجد سين و مناره آن - اصفهان
مسجد حاجى‌ محمد جعفر آباده‌اي- اصفهان
مسجد جامع دشتي- اصفهان
مسجد شفيعيه- اصفهان
مسجد جامع اشترجان- جنوب غربى‌ اصفهان
مسجد جارچي- اصفهان
مسجد ايلچي- اصفهان
مناره فوشخانه- اصفهان
منارجنبان ( آرامگاه ابو عبدالله )- 6 كيلومترى‌ غرب شهر اصفهان
مصلاى اصفهان- اصفهان، تحنت پولاد
غر كوكولو ( كيلى‌ ميلى) -15 كيلومترى‌ غرب اصفهان، كوه پير بكران
مناطق كويرى‌ جذاب و ديدني- شمال غربى‌ استان اصفهان
ناحيه سياحتى‌ كشه- جاده اصفهان – كاشان يه نطنز
آسياهاى چهار سنگ – اصفهان، ناژوان
آسياى حاجى‌ – اصفهان، ناژوان
آسياى بيشه – اصفهان، محله مارنان
پل سى‌ و سه پل ( الله وردى‌ خان) - اصفهان
پل خواجو- اصفهان
پل شهرستان- اصفهان
پل مارنان- اصفهان
پل كله- 48 كيلومترى‌ جنوب غربى‌ اصفهان
پل چوم- اصفهان، بين پل خواجو سى‌و سه پل
پل وزنه- اصفهان
پل فلاورجان- اصفهان، فلاورجان
تالار تيموري- اصفهان
كاروان‌سراى امين آباد- جاده اصفهان – شيراز
كاروان سراى برسيان- 44 كيلومترى‌ جنوب غربى‌ اصفهان
كاروان سراى بحجت‌آباد – جاده اصفهان – گلپايگان
كاروان سراى حسينيه- جاده اصفهان – گلپايگان
كاروان سريا چهار برج- جاده اصفهان – كاشان
كاروانسراى قلعه شور- جاده اصفهان- كاشنان
كاروان سراى گز- 18 كيلومترى‌ شمال اصفهان
كاروان سراى بهرام- جاده اصفهاان – تهران
كاروان‌سراى آقا كمال پايين – جاده اصفهان – تهران
كاروان سراى رباط سلطان- اصفهان
كاروان سراى شورجستان- جاده اصفهان – شيراز
كاروان‌سراى تقى‌آباد- جاده اصفهان – شهرضا
كاروان سرا گلون آباد- جاده اصفهان – نايين
بازار اصفهان - اصفهان
بازار اصفهان- اصفهان
بازار هنر ( چهارباغ يا سلطانى)- اصفهان
امامزاده اسحاق- اصفهان
امام زاده احمد- اصفهان
امام زاده شورى‌ ( عبدالله)- اصفهان
آرامگاه باباركن الدين- اصفهان
آرامگاه باباقاسم- اصفهان
بقعه شهشهان- اصفهان
( آرامگاه شاه علاء الدين محمد)
بقعه هارون ولايت- اصفهان
بقعه شاه سيد علي- اصفهان
بقعه سيد حجت الاسلام شفتي- اصفهان
بقعه پير بكران- 30 كيلو مترى‌ جنوب غربى‌ اصفهان
بقعه شيخ ابوالقاسم نصر آبادي- 7 كيلو مترى‌ غرب اصفهان
بقعه شاه زيد- اصفهان
بقعه شاه رضا- 84 كيلومترى‌ جنوب اصفهان
بقعه الراشد( خليفه مقتول عباسى)- 4 كيلومترى‌ شرق اصفهان، مجاور پل شهرستان
بقعه ستى‌ فاطمه- اصفهان
بقعه علامه مجلسي- اصفهان
تكيه مير فندرسكي- اصفهان، تخت فولاد
تكيه آقا حسين خوانساري- اصفهان، تخت فولاد
تكيه ميرزا فيما- اصفهان، تخت فولاد
تكيه خاتون آبادي- اصفهان، تخت فولاد
تكميه فاضل سرايي- اصفهان
تكيه واله- اصفهان
تكه فاضل هندي- اصفهان، تحت فولاد
تكيه مارد شاه زاده- اصفهان، تخت فولاد
تكيه ميرزا محمد باقر چهار سويي- اصفهان، تخت فولاد
تكيه بروجردي- اصفهان، تخت فولاد
درب امام- اصفهان، محله شبستان
زيارتگاه زينبيه- اصفهان، قريه اوزنان
كليساى وانگ- اصفهان
كليساى مريم- اصفهان
مدرسه حيدريه- اصفهان
مدرسه ملا عبدالله –بازار اصفهان
مدرسه جلاليه- اصفهان
مدرسه باباقاسم- اصفهان
مدرسه ترك‌ها- اصفهان
مدرسه جده بزرگ اصفهان- اصفهان
مدرسه سليمانيه- اصفهان
مدرسه شمس آباد- اصفهان
مدرسه صدر بازار- اصفهان
مدرسه خواجه تاج الدين- اصفهان
مدرسه كاسه گران- بازار ريسمان اصفهان
مناره گلدسته ـ اصفهان
مناره چهل دختر- اصفهان
مناره رهروان- 6 كيلو مترى‌ اصفهان، روستاى رهروان
ناره ساربان - اصفهان
مناره دارالضيافه- اصفهان
مناره‌هاى اشترجان- 26 كيلومترى‌ اصفهان، روستاى اشترجان
مناره زيار-23 كيلو متر شرق اصفهان، دهكده زيار


شهرستان كاشان
چشمه آب سرخ فريز هند- 78 كيلومترى‌ جنوب كاشان
چشمه سليمانيه فين-باغ فين كاشان
سرچشمه آب قمصر، باغ‌هاى پرورش گل محمدي- كاشان
سرچشمه آب نياسر- 30 كيلومترى‌ غرب كاشان
باغستان‌ها، چشمه‌ سارهاى روستاي- 30 كيلو مترى‌ غرب كاشان قهرود
باغ فين كاشان-كاشان
ناحيه زيبا، ديدنى‌ و قديمى‌ روستاى ابيانه- ابيانه، كاشان
باغ وكاخ عباس آباد- جاده كاشان- نطنز
غار نياسر- كاشان
حمام ملاقطب – كاشان
حمام عبدالرزاق‌خان- كاشان
حمام مجموعه ادرهال- 42 كيلومترى‌ غرب كاشان
حمام بازار – مجموعه بازارهاى كاشان
حمام مير عماد- كاشان
حمام طاهر و منصور- كاشان
حمام پنجه شاه- كاشان
حمام فين كاشان – باغ فين كاشان
حمام آقا- كاشان
خانه‌هاى قديمي- كاشان
تپه‌هاى سيلك-3 كيلومترى‌ جنوب غربى‌ كاشان
آب انبار مير سيد علي- كاشان
آب انبار كوشك صفي- كاشان
آب انبار مسجد وزير- كاشان
آب انبار گذر نو- كاشان
آب انبار عبدالرزاق خان- كاشان
آب انبار چهل تن- كاشان
آب انباربقعه حبيب بن موسي- كاشان
قلعه جلالي- كاشان
بازار كاشان- كاشان
كاروان سراى گمرك – كاشان
كاروان سراى سن سن- 40 كيلومترى‌ جاده قم – كاشان
كاروان سراى مرنجاب- 70 كيلومترى‌ شرق كاشان
كاروان سراى موته- كاشان
كاروان سراى قهرود- جاده كاشان – اصفهان
كاروان سراى آقا كمال – جاده كاشان نطنز
كاروان سراى چاه قده 1و 2و 3 – جاده كاشان- اصفهان
موزه باغ فين كاشان- كاشان
موزه ملى‌ كاشان- كاشان
بقعه حبيب بن موسى‌ كاشان
بقعه سلطان مير احمد- كاشان
بقعه ابولؤ لؤ – كاشان
بقعه سلطان على‌ بن محمد باقر (ع) – كاشان
مقعه امام زادگان- كاشان
مناره زين الدين- كاشان
مناره پنچه شاه – كاشان
مجموعه مذهبى‌ مشهد ادرهال- كاشان
آرامگاه سهراب سپهري- مشهد اردهال كاشان
آرامگاه بابا افضل كاشاني- جنوب غربى‌ كاشان
آرامگاه ملا فيض كاشانى‌ – غرب كاشان
امامزاده شاه زاده عيسى‌ و يحيي- نزديك مسجد ابيانه كاشان
امام زاده سلطان محمود علوي- مشهد اردهال كاشان
امام زاده هلال بن على‌ – 12 كيلو مترى‌ كاشان
ام زاده شاهواران – 27 كيلومترى‌ جنوب كاشان
امام زاده شاه زاده محمد – نوش آباد كاشان
امام زاده شاه زاده اسماعيل – 3 كيلومترى‌ ابيانه
امام زاده شاه زاده عبدالله – بيد گل كاشان
امام زاده بى‌ بى‌ شاه زينب – كاشان
بقعه خواجه تاج الدين- كاشان
بقعه شاه عباس – كاشان
بقعه پير ولود- كاشان
بقعه شاه حسين سلطان ـ كاشان، اردهال
حسينيه قاضى‌ – كاشان، آران
حسينيه تو.ى‌ ده – كاشان، بيد گل
گنبد شاه زاده يحيي- كاشان
مسجد آقا بزرگ كاشان- كاشان
مسجد على‌ –نوش آباد كاشان
مسجد مير عماد كاشان – كاشان
مسجد ميانده قهرود – قمصر كاشان
مسجمد جاجتگاه ابيانه- ابيانه كاشان
مسجد جامع كاشان و مناره آن – كاشان
مسجد وزير- كاشان
مسجد جامع ميدان كهنه- كاشان
مسجد تبريزى‌ها – كاشان
مسجد باباولي- كاشان
مسجد آيت‌الله رضوي- كاشان
مدرسه سلطانى‌ – كاشان
مدرسه درب بلان- كاشان


اردستان
آب انبار سيد قاسم – اردستان
آب انبار سيد صادق—اردستان
آب انبار حاجى‌ حسن اردستان
آب انبار پير مرتضي—اردستان
آب انبار مسجد خاكي اردستان
آب انبار دشت اردستان
اب انبار حاج مير رحيم اردستان
آب انبار ميدان اردستان
آب انبار نوـ- اردستان
كاروان سراى جوگند –جاده اردستان نائين
آسياهاى محله محال – اردستان، محله راميان
مجموعه هفت آسيا – اردستان ، زواره
مجموعه كاخ سرهنگ آباد- شرق زواره، اردستان
مسجد جامع اردستان – اردستان
مسمجد دشت راميان- اردستان
مسجد امام حسن و مناره آن – اردستان
مسجد سفيد اردستان
مسجد زواره و مناره آن اردستان
امام زاده سيد السادات-زواره، - اردستان
زينبيه- روستاى اوزنان- اردستان


خوانسار
چشمه گاسون و آب گلستان كوه- خوانسار 135 كيلومترى‌ اصفهان
چشمه حقى‌ و چشمه تيزآب در گلستان كوه- خوانسار
چشمه اميد شرق خوانسار – 7 كيلو مترى‌ شرق خوانسار
مجموعه ساختمانى‌ حقيقت – خوانسار
مسد جامعه خوانسار –خوانسار
مدرسه مريم بيگم خوانسار- خوانسار


گلپايگان
چشمه‌هاى تراور تن ساز- جنوب گلپايگان
منطقه شكارگاهى‌ و حفاظت شده موته – واقع شده در مثلث گلپايگان، دليجان وميمه
كاروان سراى طور- جاده گلپايگان
بقعه 83 تن – گلپايگان
مسجد سرآور- گلپايگان


نطنز
چشمه و باغ عباسي- شمال نطنز
آب انبار ميدان حسينيه – نطنز، افوشته
باغ و عمارت تاج آباد- نطنز، تاج آباد
حمام افوشته – نطنز
كاروان سراى چهار آباد ( مير ابوالمعاليب) – جاده نطنز – اصفهان
كاروان سراى دمبي- جاده نطنز- اصفهان
آتشكده ساسانى‌ – نطنز
مسجد كوچه نطنز – نطنز
گنبد باز – جنوب غربى‌ نطنز
مقبره سيد واقف – نطنز، افوشته
امام زاده بامير- بامير نطنز
امام زاده عبدالله – نطنز
امام زاده آقا على‌ عباس- 35 كيلومترى‌ شمال شرقى‌ نطنز
مناره خواجه عبدالصمد – نطنز


سميرم
آبشار آب ملخ – غرب روستاى آب ملخ، 60 كيلومترى‌ سميرم
آبشار سميرم- 4 كيلو مترى‌ شرق سميرم
دره‌هاى زيباى فقره و شهيدان – 15 كيلومترى‌ سميرم
آتشدان سنگى‌ – سميرم


شهرضا ( قمشه)
غارهاى زيباى شاه قند اب- جنوب شرقى‌ شهر ضا
مسجد پوده – شهرضا
امام زاده شهرضا- شهرضا
برخوار وميمه
مسجد جامع ميمه- ميمه


نايين
چشمه ومزرعه توتستان گردنه ملااحمد- 80 كيلومترى‌ اصفهان، جاده نايين
قلعه مخروبه نيستانك – روستاى نيستانك شهرستان نايين
قلعه رستم بافران- روستاى بافران، شرق نايين
نارنج يا نارين قلعه- نايين
آب انبار مصلا – نايين
آب انبار بزرگ – نايين
آب انبار ميدان- نايين
آب انبار با فران – نايين
حمام كلوان- نايين
خانه قديمى‌ پيرنيا- نايين
كاروان سراى بلا آباد- جاده نايين- - اردستان
كاروان سراى ريوادبستان- جاده نايين – اصفهان
مجموعه بازار نايين –نايين
تكيه طاهر و منصور – نايين
حسيينه كوى‌ سنگ – نايين
حسينيه باب المسجد- نايين
حسينيه نوگاباد- نايين
مسجد جامع نايين و مناره آن – نايين
مسجد بابا عبدالله- نايين
مصلاى نايين- نايين


خمينى‌ شهر
غار قهرمان- كوه غربى‌ چشمه لار در خمينى‌ شهر

 

زنده دل ، حسن . مجموعه راهنماى جامع ايرانگردى‌ : استان اصفهان ، تهران : نشر ايرانگردان – جهانگردان ، 1379 . ص 32-41 ، 193-205.

* منبع :

مناسبت ها

 

 
 

 

 

 
 
 
 

آمار بازدید
 بازدید این صفحه : 5521
 بازدید امروز : 267
 کل بازدید : 4956684
 بازدیدکنندگان آنلاين : 6
 زمان بازدید : 6.2188