تصاویر ایران

مشاهير و چهره‌های ماندگار

مقالات همايش

دانشجویان

مجله الکترونیکی

نظرسنجی
نظرسنجي غير فعال مي باشد

اروميه

 

 

شهر اروميه (مركز استان آذربايجان غربى) در جلگه‌اى به طول 70 كيلومتر و عرض 30 كيلومتر در كنار درياچه لاجوردى‌ اروميه گسترده است. اين جلگه از رسوبات رودهاى باراندوز، شهرچى،‌‌ روشه چاى ونازلوچاى كه همه ساله به طور منظم آن را مشروب مى‌سازند پوشيده شده است. پيشينه تاريخى‌ و استقرار اين شهر در مسير قفقاز، ارمنستان، آسياى صغير و بين‌النهرين ونيز زمين‌هاى بارور و آب و هواى مساعد، اهميت بسيار ويژه‌اى را به آن بخشيده است.غرب درياچه اروميه همواره پيش از ساير نقاط ايران مورد توجه ملل ماقبل تاريخ قرار داشت، زيستگاه‌هاى متعددى‌ نيز كه امروزه تپه‌هايى‌ از آنها باقيست، مؤيد همين امر است. يكى‌ از اين تپه‌ها كه به نام «گوى‌ تپه» معروف است،‌ با قديمى‌ترين تپه‌هاى باستانى‌ بين‌النهرين، آسياى صغير و فلات ايران رقابت مى‌كند.انتساب چند زرتشتى‌ كه در هنگام تولد عيسى‌ (ع) به بيت الحم رفته بودند و در اروميه مدفونند حاكى‌ از آن است كه اين شهر يكى‌ از بزرگترين كانون‌هاى مذهبى‌ و اجتماعى‌ گذشته‌هاى دور بوده است و سرداران و امپراطوران روم جهت دستيابى‌ به آتشكده يا آذرخش بزرگ زرتشتيان (آذر گشنسب) و پايتخت تابستانى‌ ساسانيان (گزنا) – تخت سليمان- بارها از آن عبور كرده‌اند.بعد از اسلام نيز اروميه دومين شهر مهم آذربايجان، پس از مراغه، به شمار مى‌رفت، از قرن 15 ميلادى‌ كه تركان عثمانى‌ جايگزين امپراطور روم شرقى‌ شدند، بازار اروميه به عنوان شهر سرحدى‌ اهميت فوق‌العاده‌اى پيدا كرد و از برج وباروى‌ مهمى‌ برخوردار شد. برج سه گنبد و مسجد جامع اروميه از يادگارهاى عظمت تمدن اسلامى‌ در منطقه به شمار مى‌رود.شهر اروميه نقطه تلاقى‌ اقوام و اديان پيرامون خود از قبيل آشورى‌ها، ارمنى‌ها، يهودى‌ها و بالاخره مسلمانان بود و به تبع آن حائز ويژگى‌هايى‌ شد كه در بخش‌هاى ديگر مورد بررسى‌ قرار خواهد گرفت.

 

اشنويه

 

 

در اين ناحيه اقوامى‌ چون لولوبى‌ها، هوريائيان، آشورى‌ها، اورارتوها، و مادها در دوره‌هاى معينى‌ از تاريخ مى‌زيسته‌اند.در كتيبه كوروش از ايالت اشنوناك كه همان اشنويه باشد به عنوان خراجگزار نام برده شده است. در كلى‌ شين (جنوب غربى‌ اشنوى) سنگى‌ به ارتفاع 170 سانتى‌متر وجود دارد كه بر روى‌ آن كتيبه‌اى به دو زبان اورارتويى‌ و آشورى‌ حك شده و متعلق به هشت قرن پيش از ميلاداست متن اورارتويى‌ از ايشيونيا (814 قبل از ميلاد) پادشاه اورارتو است كه در سمت چپ آن همان متن به زبان آشورى‌ حكاكى‌ شده است.ى‌‌ن شهر در حيات تاريخى‌ خود جولانگاه جنگ و گريزهاى زيادى‌ بود. در سال 1909 ميلادى‌ عثمانى‌ها اشنويه را تسخير كردند و با قدرت تمام دست به كشار زدند. جنگ روس‌ها و عثمانى‌ها نيز زيان زيادى‌ به جان و مال مردم وارد كرد. پس از كشتار روس‌ها و عثمانى‌ها نوبت به مرگ ومير ناشى‌ از قحطى‌ رسيد كه مردم مجبور به مهاجرت به عراق (موصل و كركوك) شدند و از جمعيت 13 هزار نفرى‌ آن روز تعداد ناچيزى‌ باقى‌ ماند. در سال 1320 هجرى،‌‌ زلزله بزرگى‌ شهر اشنويه را تكان داد و خسارات ملى‌ و جانى‌ سنگينى‌ را به بارآورد، به طورى‌ كه شهر كاملاً از بين رفت و مردم مجدداً آن را بازسازى‌ كردند. امروز شهر اشنويه يكى‌ از شهرهاى متوسط استان آذربايجان غربى‌ است كه در جهت رشد وتوسعه گام بر‌مى‌دارد.

 

تكاب

 

 

تكاب به معنى‌ آب باريك و زمينى‌ كم آب است. منطقه تكاب داراى ده‌ها اثر تاريخى‌ قبل وبعد از اسلام است كه از آن جمله مى‌توان به تخت سليمان اشاره كرد كه در 45 كيلومترى‌ شمال شرقى‌ آن واقع شده است. بقاياى آتشكده بزرگ ساساني،‌ به نام آذر گشنسب نيز در آنجا قرار دارد.شهر باستانى‌ شيز دراينجا قرار داشت و احتمالاً به علت فعاليت‌هاى آتشفشانى‌ كوه زندان در فاصله 5/1 كيلومترى‌ تخت سليمان فعلى،‌‌ ويران شده و آثارى‌ از آن برجا نمانده است. آثار ديگرى‌ نيز كه شرح آنها خواهد آمد حكايت از تاريخ عظيم و تمدن باستانى‌ اين منطقه دارد.

 

خوى

 

 

شهر خوى‌ را كه به علت استقرار در محلى‌ پست اصطلاحاً «خوى‌ چوخورى» نيز ‌مى‌نامند، از اهميت نظامى‌ و تجارى‌ ويژه‌اى برخوردار بود. پيش از اسلام شعبه‌اى از بزرگراه معروف ابريشم كه شرق را به غرب متصل مى‌نمود، از خوى‌ عبور مى‌كرد. در صدر اسلام نيز راهى‌ كه بلاد جزيره العرب را به ماوراى خزر، ارس، اردبيل و مركز آذربايجان وصل مى‌كرد، از خوى‌ مى‌گذشت. شهر خوى‌ امروزه يكى‌ از شهرهاى مهم استان آذربايحان غربى‌ و داراى آثار تاريخى‌ متعددى‌ است . خوى‌ در زبان كردى‌ به معناى نمك است و به واسطه وجود معادن نمك در منطقه، به خوى‌ معروف شده است. محل اوليه خوى‌ «چورس» كنونى‌ يا «دروازه ماكو» بوده كه در اثر حمله مغولان منهدم و ويران شده است. شهرستان خوى‌ تاريخچه نسبتاً طولانى‌ دارد. اين منطقه هنگامى‌ اهميت يافت كه جنگ معروف چالدران بين شاه اسماعيل صفوى‌ وسلطان سليم خليفه عثمانى،‌‌ در منطقه سيه چشمه در گرفت. بعدها فتحعلى‌شاه به راهنمايى‌ ژنرال گاردان حصار محكمى‌ اطراف آن بنا نهاد.

 

 سردشت

 

 

مردم شهر سردشت آنجا را زادگاه زرتشت- پيغمبر ايراني- مى‌دانند و عقيده دارند كه سردشت از نام اين پيغمبر اخذ شده است. سردشت طبيعتى‌ زيبا دارد و آبشار آن معروف است. در اين شهر آثار تاريخى‌ ويژه‌اى كشف شده‌ است.

 

 سلماس

 

 

چنان كه از شواهد تاريخى‌ و جغرافيايى‌ بر‌مى‌آيد. بافت اوليه اين شهر در گذشته بافتى‌ روستايى‌ بود، ولى‌ به علت مركزيت ارتباطى‌ – تجارى‌ و با گسترش مبادلات بازرگانى‌ بازارهاى هفتگى‌ و جذب خدمات به صورت شهر درآمده است. با توجه به حفارى‌هاى به عمل آمده از تپه تبان قدمت سلماس به زمان مادها مى‌رسد و در زمان هخامنشيان «زاروند» نام داشت. اين شهر در دوره اشكانيان يكى‌ از ايالت‌هاى حايل بين ايران وروم بود و پس از شكست خسرو اشكانى،‌‌ ضميمه متصرفات ساسانيان شد. يادگارى‌ كه از اين سلسله در كوه پير چاوش بر سر راه اروميه به سلماس باقى‌ مانده، تخت سنگى‌ است كه برآن شكل دو نفر سوار بر اسب حكاكى‌ شده است. وجود كليسا و گورستان‌هاى متروكه مسيحى‌ وسكونت فعلى‌ ارامنه در بعضى‌ روستاهاى پيرامون اين شهر همه گواه بر سكونت ارامنه در منطقه است. ياقوت حموى‌ نيز در ناميدن اين شهر همين كلمه رابه كار برده كه بعدها كلمه سلماس جايگزين آن شده است.زلزله‌اى در سال 1309 اين شهر را كاملاً ويران كرد. مردم، شهر ديگرى‌ را با معيارهاى جديد شهر سازى‌ در كنار بقاياى شهر ويران سلماس ساختند.

 

 سيه چشمه

 

 

سيه چشمه مبين شهرهاى خوى‌ و ماكو با وسعتى‌ معادل 5000 كيلومتر مربع واقع شده است. منطقه چالدران كه در اين قسمت از استان قرار گرفته است، به علت وقايع جنگ‌هاى شاه اسماعيل اول با سلطان سليم عثمانى‌ اهميت تاريخى‌ دارد.نام سابق سيه چشمه «قره عينى» بود كه طبق روايتى‌ از نام پدر و پسرى‌ كه «قره» و «عينى» نام داشتند و اولين ساكنان اين منطقه بودند گرفته شده است به روايتى‌ ديگر، نام سيه چشمه از منطقه‌اى نيمه باتلاقى‌ و چمن زار به نام قره‌باغ (سيه چشمه) گرفته شده است. مركز منطقه همان سيه‌چشمه است كه سابقه تاريخى‌ آن به حدود پنج قرن مى‌رسد. از آثار تاريخى‌ آن، مى‌توان به قره كليسا و مقبره صدر الدين- وزير شاه اسماعيل- اشاره كرد. در پيرامون اين شهر مقبره يا سكونت‌گاه صخره‌اى فرهاد نو شيرين قرار دارد كه قدمت آن را به دوره اورارتوها مى‌رسد.

 

 صائين ‌دژ

 

 

در زمان ساسانيان در 30 كيلومترى‌ آتشكده آذر گشنسب، قلعه‌اى با نام صائين (نگهدارنده) دژ بنا شد. اين قلعه مورد استفاده افرادى‌ بوده كه براى نيايش و زيارت به آتشكده مى‌آمدند.
بعد از حمله اعراب، نام آن به صائين قلعه تغيير يافت. اين قلعه در دوره‌هاى بعد محل عبور و اقامت زائران كربلاشد.نام اين شهر در رژيم شاه به شاهين دژ تغيير يافت، ولى‌ بعد از پيروزى‌ انقلاب اسلامى‌ همان صائين دژ خواند شد.

 

 ماكو

 

 

شهر ماكو يكى‌ از قلاع محكم سرحدات ايران و عثمانى‌ محسوب مى‌شد، چنانكه در سنه 1045 هجرى،‌‌ سلطان مراد چهارم عثمانى،‌‌ قره مصطفى‌ پاشا، يكى‌ از سرداران معروف خود را براى خرابى‌ قلعه نظامى‌ اين شهر مامور كرد، ولى‌ با مرگ سلطان مراد چهارم اين دستور عملى‌ نشد. در زمان صفويه نيز قلعه نظامى‌ ماكو براى دولت ايران و قلعه كاتور در ايالت وان براى دولت عثمانى‌ اهميت خاصى‌ داشت. در سال 1052 هـ.ق به فرمان شاه عباس دوم قلعه ماكو را به علت آنكه پناهگاه مفسدان شده بود ويران ساختند. شهر ماكو در طول تاريخ به اسامى‌ مختلفى‌ ياد شده كه به شرح زير است:
- به روايتى‌ اسم قديمى‌ ماكو «شاوارشان» بود كه از كيارستان كه امروزه به نام سياوش معروف است،‌ اخذ شده است.
- اسم ماكو را «آرتاز»، «قلعه قبان» و «روساومكى» (محلى‌ مرتفع گوسفند و آغل زمستانى) نيز مى‌گفتند كه احتمالاً به علت خوبى‌ مراتع از طرف ارامنه منطقه نامگذارى‌ شده بود.
- شهر ماكو علاوه بر آنكه از نظر ساختار فيزيكى‌ شهر جالب توجهى‌ است، داراى آثار متعدد باستانى‌ و تاريخى‌ نيز است كه شرح آنها ذكر خواهد شد.

 

 مياندوآب

 

 

اين شهر چون ميان رودهاى زرينه رود و سيمينه رود واقع شده است، مياندوآب ناميده مى‌شود و همواره مورد توجه بوده است. در اين منطقه اقوام مختلفى‌ مانند مادها، اورارتوها، كردها، سلجوقيان، ترك‌ها و مغول‌ها زندگى‌ و حكومت كرده‌اند.

 

 نقده

 

 

شهر نقده در ميان شهرهاى مهاباد، پيرانشهر، اشنويه و اروميه واقع شده وبه عنوان كانون ارتباطى‌ بين شهرهاى فوق است. عبور رودخانه گدار، وجود اراضى‌ حاصلخيز و موقعيت نظامى‌ آن از علل ايجاد اين شهر بود.نقده سرگذشت پرحادثه‌اى داشته و آثار متعددى‌ را در خود به يادگار دارد. آثار باستانى‌ فراوانى‌ در روستا و تپه حسنلو كه در چند كيلومترى‌ شمال شرقى‌ آن قرار دارد، كشف شده است. قبرهايى‌ يافت شده است كه با سنگ ساخته شده و روى‌ آنها تخته سنگ بزرگى‌ قرار داده‌اند، به‌طورى‌ كه مردگان اين قبور در حالت چمباته به خاك سپرده‌ شده‌اند.ظروف سفالى‌ زيادى‌ نظير قورى،‌‌ جام و... با نقش‌هاى زيبا در آن جا پيدا شده است. سابقه اين آثار تاريخى‌ به 2000 سال پيش از ميلاد مسيح مى‌رسد.اقوام مختلفى،‌‌ مانند آشورى‌ها، كردها، مانناها و تركان پيوسته به اين ناحيه مهاجرت مى‌كردند و ساكن مى‌شدند، تا آنكه طايفه قره پاپاق (كلاه سياه) كه در زمان فتحعلى‌ شاه از قفقاز به ايران مهاجرت كردند، در جلگه وسيع سلدوز مسكن گزيدند و به كشت گندم و برنج و پرورش درختان ميوه پرداختند و ماندگار شدند.

 

مكانهاى تاريخى‌ و ديدنى‌ هاى استان

 

 

شهرستان اروميه
سواحل درياچه اروميه- ضلع شرقى‌ ميانه و شهر اروميه
جزاير كبودان، اشك ، آرزو، اسپيرو و... - درياچه اروميه
چشمه زنبيل- 36 كيلومترى‌ شمال شرقى‌ اروميه
چشمه معدنى‌ هفتابه - 50 كيلومترى‌ جنوب غربى‌ اروميه
غارهاى فرهاد، تخت قارا و دانيال - اروميه
منطقه حفاظت شده پارك ملى‌ - درياچه اروميه
عمارت چهار برج - شهر اروميه
قلعه اسماعيل آقا - 18 كيلومترى‌ غرب اروميه
سنگ كاظم خان - حاشيه درياچه اروميه
قلعه بردوك - روستاى بردوك محال صوماى برادوست
قلعه دم دم - 18 كيلومترى‌ جنوب غربى‌ اروميه
بخشى‌ قلعه- نزديكى‌ ساحل درياچه اروميه
بازار قديمى‌ - شهر اروميه
موزه اروميه- شهر اروميه
موزه تاريخ طبيعى‌ - دانشگاه اروميه
غار ميرداود- محال صوماى برادوست
تپه باستانى‌ كردلو - 25 كيلومترى‌ شرق اروميه
يخچال دوقّوزپله - شهر اروميه
مسجد جامع اروميه- بافت قديمى‌ شهر اروميه
مسجد سردار- خيابان امام اروميه
مسجد مناره - ضلع شمالى‌ خيابان امام اروميه


ديدنى‌هاى شهرستان بوكان
استخر بوكان - خيابان امام خميني


ديدنى‌هاى شهرستان تكاب
غارهاى غيب‌آباد، كهل و كرفتو- 3 كيلومترى‌ تخت سليمان
غار كهريز - كهريز تكاب
قلعه تخت سليمان- كهريز تكاب


ديدنى‌هاى شهرستان خوي
چشمه معدنى‌ ويشليق- 12 كيلومترى‌ جاده خوي- تبريز
چشمه معدنى‌ ايواوغلى‌ - شمال شرقى‌ خوي
چشمه شوربولاغ بيلوار- شمال شرقى‌ خوي
چشمه معدنى‌ زارعان - شمال غرب بيلوار
چشمة‌معدنى‌ دسته دره- شمال غربى‌ خوي
چشمه معدنى‌ كلوانس - 3 كيلومترى‌ چشمه دسته دره
چشمه معدنى‌ نوايى‌ - شمال شرقى‌ خوي
چشمه معدنى‌ خان - 41 كيلومترى‌ جنوب غربى‌ خوى‌
قلعه بسطام - قره ضياء‌الدين
قلعه بلور آباد - حاشيه دشت شمالى‌ قره ضياءالدين
پل خاتون - 2 كيلومترى‌ جنوب شرقى‌ خوي
دروازه سنگى‌ - بافت قديمى‌ شهر خوى‌
بازار قديمى‌ - شهر خوى‌
مناره شمس تبريزى‌ - شمال شرقى‌ خوي
مسجد مطلب خان - ميدان انقلاب خوي
مسجد ملاحسن- خيابان انقلاب خوي
مسجد سيد‌الشهداء - خيابان انقلاب خوي
كليساى سورپ سركيس- محل قديمى‌ امامزاده خوى‌
كليساى مهلذان - 8 كيلومترى‌ شمال خوى‌


ديدنى‌هاى شهرستان سردشت
چشمه گراو- 500 مترى‌ جاده مهاباد – سردشت
آبشار شلماش- نزديكى‌ شهر سردشت
ديدنى‌هاى شهرستان سلماس
چشمه معدنى‌ ميناس – جنوب شرقى‌ سلماس
چشمه صدقيان - شمال شرقى‌ سلماس
آبگرم ايستى‌ سو - 69 كيلومترى‌ جاده اروميه- سلماس
گورچين قلعه - 10 كيلومترى‌ جنوب سلماس
سد جمال‌ آباد- از توابع سلماس
حجارى‌هاى خان تختى‌ - 76 كيلومترى‌ جاده ابريشم، سلماس
غارهاى زير زمينى‌ كوه قارنى‌ يا روق - دامنه كوه قارغى‌ ياروق
كليساى سنت جرج - شهر سلماس
ديدنى‌هاى شهرستان ماكو
تالاب‌هاى آق‌گل و عشق آباد - اطراف ماكو
تالاب‌هاى قره‌بلاغ، ياريم‌قيه و سارى‌ سو- اطراف ماكو
چشمه معدنى‌ شگفتى‌ - دهكده شگفتى‌ سيه چشمه
آبگرم شوط آباد - جنوب شرقى‌ ماكو
آبگرم باش كندي- 13 كيلومترى‌ جاده ماكو، بازرگان
چشمه معدنى‌ عرب ديزج - اطراف ماكو
آبشار قلعه جوق - قلعه جوق ماكو
منطقه حفاظت شده مراكن - جنوب سواحل ارس
منطقه حفاظت شده آغ گل - نزديك مراكن
شكارگاه آغ گل- نزديك مراكن غرب پلدشت
كاخ باغچه جوق - 8 كيلومترى‌ ماكو به بازرگان
عمارت كلاه فرنگى‌ ماكو - خيابان امام خميني
ساختمان شهربانى‌ ماكو - شمال شرقى‌ خيابان اصلى‌ شهر
قلعه سياه - 36 كيلومترى‌ شرق ماكو
قلعه راوز - جنوب غربى‌ ماكو
پل پنج چشمه - 5 كيلومترى‌ ماكو
سنگ نبشته شهر روسا - شهر ماكو
مقبره صخره‌اى سنگر- 7 كيلومترى‌ غرب جاده ماكو- بازرگان
قره كليسا - دهستان چالدران بخش سيه چشمه
كليساى زورزور- روستاى بارون
كليساى دره شام - 22 كيلومترى‌ شمال غرب جلفا


ديدنى‌هاى شهرستان مهاباد
غارهاى بورنيك بزرگ و كوچك - نزديكى‌ شهر مهاباد
غار فقرقا - 18 كيلومترى‌ مهاباد
غار راكاد - 18 كيلومترى‌ مهاباد
شهر مادى‌ اندرقاش - حوالى‌ دهكده اندرقاش
مسجد جامع - شهر مهاباد
مقبره بداق السطان - جنوب غربى‌ مهاباد


ديدنى‌هاى شهرستان مياندوآب
تالاب‌هاى قره‌گل و يسريل آباد - اطراف مياندوآب
چشمه معدنى‌ زندان سليمان - بين احمد آباد عليا و كوه زندان
قلعه بختك - روستاى ميلان
داشت تپه - حوالى‌ مياندوآب


ديدنى‌هاى شهرستان نقده
تالاب‌هاى شيطان و يادگارلو - اطراف نقده
تالاب‌هاى جهودآباد، گرده قيا و حسنلو - اطراف نقده
غارهاى زندان و بابا حسن - نقده
كتبيه كلى‌ شين - جنوب غربى‌ درياچه اروميه
تپه باستانى‌ حسنلو - 12 كيلومترى‌ شمال شرقى‌ نقده

 

زنده دل ، حسن . مجموعه راهنماى جامع ايرانگردى‌ : استان آذربايجان غربى‌ ، تهران :نشر ايرانگردان و جهانگردان ، 1379 ص 34-40 ،145-149.

* منبع :

مناسبت ها

 

 
 

 

 

 
 
 
 

آمار بازدید
 بازدید این صفحه : 4604
 بازدید امروز : 4008
 کل بازدید : 4942028
 بازدیدکنندگان آنلاين : 3
 زمان بازدید : 7.2500