تصاویر ایران

مشاهير و چهره‌های ماندگار

مقالات همايش

دانشجویان

مجله الکترونیکی

نظرسنجی
نظرسنجي غير فعال مي باشد

خوراك

 

 

مهم‌ترين غذاهاى مخصوص ايران كه كم و بيش رنگ ملى‌ دارند عبارتند از : پلو ، آبگوشت ، چلوكباب و كباب و آش . پلو يا چلو ، برنجى‌ است كه با روغن يا كره به طرزى‌ خاص پخته مى‌‌شود و احياناً انواع سبزيها ، حبوبات و يا كشمش و زيره را نيزه با آن مخلوط مى‌‌كنند و تركيبى‌ لذيذ به وجود مى‌‌آورند . چلو ، كه برنج خالص سفيد است ، اگر آبكش نشود به نام « دمى‌ » يا « كته » خوانده مى‌‌شود . برنج سفيد ( چلو ) را با خورش كه آن هم تركيبى‌ از سبزى‌ يا حبوبات با گوشت است ، مصرف مى‌‌كنند . خورش انواع متعدد دارد ؛ براى مثال قيمه ، فسنجان و قورمه سبزى‌ . آبگوشت نيز مركب است از گوشت ( به ويژه گوشت گوسفند ) و سيب زمينى‌ و گوجه فرهنگى‌ و حبوبات كه غذاى لذيذى‌ است . گوشت بريان كرده روى‌ ذغال نيز به نام « كباب » خوانده مى‌‌شود .

در ايران ، انواع گوشت شامل گوشت قرمز ، مانند گوشت گوسفند ، گاو و گوساله و گوشت سفيد از جمله طيور ؛ مانند مرغ خانگى‌ ، كبك ، قرقاول و مرغابى‌ و ماهيها و جانوران دريايى‌ فلس دار ـ كه به موجب مذهب اسلام « حرام گوشت » نيستند ـ به مصرف مى‌‌رسند . تنها در نواحى‌ ساحلى‌ ، چون اطراف درياى خزر است كه ماهى‌ ، غذاى معمول همه روز است ، اما در برخى‌ موارد خاص ، مانند شب نوروز ( شب سال نو ) ماهى‌ ، به ويژه ، ماهى‌ دودى‌ و سفيد ، بر سر سفره  بيشتر مردم ديده مى‌‌شود . شرع اسلام ، خوردن گوشت حيوانات درنده و گوشتخوار را حرام كرده است .

وعده‌هاى غذايي ‍: ايرانيان ، صبحانه  ساده‌اى به عنوان « ناشتا » صرف مى‌‌كنند كه عبارت است از : چاى ، نان و پنير ، ولى‌ ناهار و شام آنها مفصل‌تر است و تهيه  آن وقت بيشترى‌ مى‌‌گيرد و با آداب خاصى‌ خورده مى‌‌شود . مى‌‌توان گفت كه ايرانيان به فن طباخى‌ و خوراك اهميت خاصى‌ مى‌‌دهند . در ايران صرف ميوه‌هاى لذيذ و انواع تره‌بار ، مانند خربزه و هندوانه و خيار ، به ويژه پس از صرف غذا ، معمول است .

نوشيدنى‌ رايج ايرانيان در تابستان آب يخ و دوغ ( ماست و آب ) و در زمستان به ويژه چاى است ، گواينكه ، در سراسر روزهاى سال ، چاى پرمصرف‌ترين نوشيدنى‌ ايرانى‌ است . همچنين خانواده‌هاى ايرانى‌ علاقه  خاصى‌ به تهيه  انواع شربتها ، مانند شربت آلبالو ، بِه ليمو و تمشك ، مربا و ترشى‌ ( مخلوطى‌ از ميوه و يا حبوبات و سبزيها با سركه ) مانند ترشى‌ ليته ، ترشى‌ انبه و ترشى‌ مخلوط نشان مى‌‌دهند و اين ترشى‌ به منزله  « سُس » چاشنى‌ غذاهاى ديگر مانند چلو يا آبگوشت مى‌‌شود و معمولاً غذاهاى گوشتى‌ چرب را با ترشى‌ كه به اعتقاد مردم « بُرنده صفرا » ست ، صرف مى‌‌كنند .

صرف تنقلات چون آجيل و ميوه‌هاى خشك و همچنين انواع شيرينها ، مانند قُطاب ، سوهان ، گز ، باقلوا ، باميه و زولبيا نيز در ايران بسيار معمول است .

 

غذاهايى‌ به مناسبتهاى خاص : در پاره‌اى از روزهاى سال و در جشنها يا مراسم عزادارى‌ ، خوراكى‌ مخصوص تهيه مى‌‌شود ؛ مانند شيرين پلوى‌ روزهاى عروسى‌ كه از خراشه  پوست پرتقال و زعفران و احياناً پسته ، كشمش و گوشت يا مرغ با پلو پخته مى‌‌شود . « حلوا » ى‌ ايام سوگوارى‌ خوراك ديگرى‌ است كه آن را از آرد سرخ شده در روغن به همراه شكر مى‌‌پزند . خوراكى‌ ديگر « حليم » است كه از گندم ، با ادويه و گوشت و روغن درست مى‌‌شود و معمولاً در زمستانها ميل مى‌‌كنند . « شُله زرد » نيز كه مخلوطى‌ است از برنج و زعفران و شكر ، و شبيه آش غليظ است در روزهاى مقدس به عنوان « نذرى‌ » تهيه مى‌‌شود .

گفتنى‌ است كه در جامعه  ايران ، نان داراى جايگاه خاصى‌ است و به اعتقاد ايرانيان « نان نعمت خداست » و نبايد نعمت خدا را كفران كرد . بنابراين نان غذاى اصلى‌ جامعه محسوب و بدين لحاظ مقدس شمرده مى‌‌شود . آخرين تحولى‌ كه در شيوه  تغذيه مردم ايران ـ البته معمولاً در مناطق شهرى‌ ـ پديد آمده ، مصرف زياد برنج ، ماكارونى‌ ، رشته فرهنگى‌ ، انواع سالاده‌ها ، ژله و ميگوست .

 

* منبع : نامجو ، عباس . سيماى فرهنگى‌ ايران . تهران : عيلام ، 1378 . ص 181 ـ 180

 

مناسبت ها

 

 
 

 

 

 
 
 
 

آمار بازدید
 بازدید این صفحه : 3527
 بازدید امروز : 639
 کل بازدید : 4938652
 بازدیدکنندگان آنلاين : 7
 زمان بازدید : 5.3750