تصاویر ایران

مشاهير و چهره‌های ماندگار

مقالات همايش

دانشجویان

مجله الکترونیکی

نظرسنجی
نظرسنجي غير فعال مي باشد

ايرانيان و آغاز نهضت ترجمه

 
 

 نقش عظيم ايرانيان در براندازى‌ امويان و بركشيدن عباسيان، محيط مساعدى‌ براى بسط نفوذ مادى‌ و معنوى‌ آنان ايجاد كرد كه از جمله جلوه‌هاى آن، افزون بر نفوذ سياسى‌ ، هدايت روند پيدايش و رشد و شكوفايى‌ فرهنگى‌ بود. پزشكى‌ ايرانى‌ در عصر منصور از جندى‌ شاپور به بغداد منتقل شد و بعضى‌ از برجسته‌ترين خلفاى عصر اول كه در محيطى‌ ايرانى‌ برآمده، يا وزيران و رايزنان ايرانى‌ داشتند، به حاميان بزرگ دانش تبديل شدند. خاندانهاى بزرگ ايرانى‌ در دستگاه خلافت، همچون برمكيان و بنى‌ سهل و بنونوبخت و آل بختيشوع علاوه بر نقش سياسى‌ ، بنياد‌گذاران و آغازگران نهضت ترجمه و مشوقان دانش و دانشمندان بودند.هسته  اصلى‌ كتابخانه و مركزى‌ كه بيت الحكمه نام گرفت، به دست يحيى‌ برمكى‌ بنياد شد كه اول با به انديشه  ترجمه  المجسطى‌ بطلميوس افتاد و يكى‌ از پزشكان نامدار عصر، خود را هميشه وامدار او مى‌‌دانست. آل نوبخت و عمربن فرخان طبرى‌ و ابو معشر بلخى‌ نيز از حمايت برمكيان برخوردار بودند. شمارى‌ از كتب هندى‌ و سريانى،‌‌ و پزشكى‌ و كشاورزى‌ هم به تشويق برمكيان به پهلوى‌ و عربى‌ ترجمه شد. آل نوبخت هم اغلب از مترجمان آثار پهلوى‌ به عربى‌ بودند، چنانكه چند تن از خاندان بختيشوع نيز آثار يونانى‌ را به عربى‌ باز مى‌‌گرداندند. بنوموسى‌ بن شاكر از خاندانهاى مشهور ايرانى،‌‌ جز آنكه دانشمندانى‌ نامدار بودند. نقش مهمى‌ در شكل گيرى‌ نهضت ترجمه ايفا كردند و مترجمان بزرگى‌ چون حنين بن اسحاق و ثابت بن قره براى آنان كار مى‌‌كردند و بنو موسى‌ بر اين ترجمه‌ها تظارت داشتند و به تصحيح و تهذيب آنها مى‌‌پرداختند. مقدمه‌اى كه احمد بن موسى‌ بن شاكر بر متن عربى‌ مخروطات آپولونيوس نوشته، شيوه‌ى‌ عالى‌ آنها را در ترجمه‌ى‌ آثار يونانى‌ و تصحيح آن نشان مى‌‌دهد.

از ديگر مترجمان برجسته‌ى‌ ايرانى‌ در نهضت ترجمه مى‌‌توان از نيريزى،‌‌ سهل (ربن)طبرى‌ ، عمربن فرخان طبرى،‌‌ محمد بن ابراهيم فزارى‌ (يا ابراهيم بن حبيب فزاري)، يوحنا بن ماسويه و بسيارى‌ ديگر ياد كرد كه آثار مهمى‌ را در رياضيات و نجوم و طب از پهلوى‌ و سريانى‌ و سنسكريت به عربى‌ ترجمه، يا شرح و تفسير كردند.

ترجمه سدهانتا (سندسند) ، تترابيبلوس (اربع مقالات) بطلميوس ، المجسطى‌ ، زيج اركند و بسيارى‌ ديگر از آثار پزشكى‌ و نجومى‌ به دست اينان و در همين دوره به عربى‌ ترجمه، يا شرح وتفسير شد.

 

* منبع : كرامتى‌ ، يونس . ” مدخل ايران “ . دايره المعارف بزرگ اسلامى‌ . زيرنظر كاظم موسوى‌ بجنوردى‌ . تهران : مركز دايره المعارف بزرگ اسلامى‌ ، 1367- ، جلد 10، ص 663

 
مناسبت ها

 

 
 

 

 

 
 
 
 

آمار بازدید
 بازدید این صفحه : 4984
 بازدید امروز : 211
 کل بازدید : 4956628
 بازدیدکنندگان آنلاين : 1
 زمان بازدید : 5.4844