تصاویر ایران

مشاهير و چهره‌های ماندگار

مقالات همايش

دانشجویان

مجله الکترونیکی

نظرسنجی
نظرسنجي غير فعال مي باشد

 بى‌ ترديد پس از استقرار اسلام در كشور ايران، انتظار چنان بود كه قانون نامه‌هاى عصر ساسانى‌ كه بر پايه دين زردشتى‌ مدون گشته بود، از اعتبار ساقط شده ، قوانين مبتنى‌ بر شريعت اسلامى‌ جايگزين آن گردد؛ اما در اينجا بايد به نكته‌اى ظريف توجه داشت و آن اين است كه بخشى‌ از قوانين مدون عصر ساسانى‌ ، بدون اتكا بر مبانى‌ دينى،‌‌ بر اساس نيازهاى عرفى‌ پديد آمده، و با اصول شريعت اسلامى‌ نيز در تعارض نبوده‌اند. به عنوان نمونه بايد به قوانين مالياتى‌ اشاره كرد كه در دوره اسلامى‌ تقريبا به همان شكل پيشين اجرا مى‌‌شده‌اند.

به هر حال در طبقه بندى‌ شاخه‌هاى گوناگون حقوقى،‌‌ حوزه حقوق خصوصى‌ به طور عام و مباحث حقوق اساسى‌ ، حقوق جزا و نظام قضايى،‌‌ از مباحث حقوق عمومى‌ ، اساسا دگرگون شدند و قوانينى‌ جديد بر پايه شريعت و البته با كوششى‌ در جهت نهايت همخوانى‌ ممكن با نظام پيشين عرفى‌ جايگزين گشت. حاصل اين كوشش پديد آمدن صدها اثر در فقه عمومى‌ يا تك نگارى‌ در زمينه‌هاى اختصاصى‌ فقه بود كه در كنار بخشهاى عبادى‌ فقه ، حوزه‌هاى حقوقى‌ را نيز در برمى‌‌گرفت.

پديده اختلاف مذاهب فقهى‌ اتفاق بر قانونى‌ واحد را منتفى‌ مى‌‌ساخت و مانع از آن بود كه يكى‌ از نوشته‌هاى شاخص فقهى،‌‌ به عنوان مبنايى‌ براى تنظيم روابط حقوقى‌ و دادرسى‌ در سراسر كشور معين گردد. به هر تقدير ، در سراسر دوره اسلامى،‌‌ چه در ايران و چه در ديگر سرزمينهاى مسلمانان، با آنكه تدوين حقوقى‌ در قالب نوشته‌هاى فقهى‌ بود، اما قوانين صورت منطقه‌اى نداشت و اگر چنين عملى‌ در آن مؤثر بود. اين تأثير در قالب مذاهب فقهى‌ ديده مى‌‌شد. در ايران، اين انديشه كه بتوان به جاى پيروى‌ از مذهبى‌ واحد، مجموعه‌اى از قوانين گزيده از مذاهب گوناگون را مورد عمل قرار داد. چندى‌ در سده‌هاى 3 تا 4 ق هوادارانى‌ داشت، اما چنين روشى‌ پايدار نماند.

به هر روى‌ ، گونه‌اى از چندگانگى‌ قانونى‌ در حيطه مذاهب شناخته شده فقهى‌ ، به خصوص در ايران كه تنوع مذاهب فقهى‌ در آن چشمگير بود. وجود داشت و راههايى‌ نيز براى فصل خصومت ميان پيروان مذاهب مختلف پيش بينى‌ شده بود.

 

پاكتچى‌ ، احمد . ” مدخل ايران “ . دايره المعارف بزرگ اسلامى‌ . زيرنظر كاظم موسوى‌ بجنوردى‌ . تهران : مركز دايره المعارف بزرگ اسلامى‌ ، 1367- ، جلد 10، ص 624

* منبع :

مناسبت ها

 

 
 

 

 

 
 
 
 

آمار بازدید
 بازدید این صفحه : 3234
 بازدید امروز : 3944
 کل بازدید : 4941964
 بازدیدکنندگان آنلاين : 4
 زمان بازدید : 7.6562