تصاویر ایران

مشاهير و چهره‌های ماندگار

مقالات همايش

دانشجویان

مجله الکترونیکی

نظرسنجی
نظرسنجي غير فعال مي باشد

عصر عباسيان (132-656ق/ 750-1258م) عصر ايران گرايى‌ است. عباسيان با تكيه بر مردم ايران بر تخت قدرت نشستند و از آن پس زمينه حضور سياسى‌ و فرهنگى‌ ايرانيان فراهم آمد. در اين عصر ، جنبش ايرانيان در دو هيأت –موافق و مخالف- شكل گرفت: تلاشهاى فرهنگى‌ خاندانهاى ايرانى‌ مثل خاندان برمك و سهل و نوبخت و نقش فرهنگى‌ و سازنده دانشمندانى‌ مثل اين مقفع كه به اتهام مانوى‌ گرى‌ كشته مى‌‌شدند، بسيار مهم است. فهارسى‌ از نام آنان با عنوان زنادقه را در پاره‌اى از منابع مى‌‌توان باز يافت.
 نقش خاندان نوبختى‌ كه در اين عصر در راه گسترش علم كلام شيعه خدمات ارزنده‌اى كردند، بسيار در خور توجه است. نوبخت ، جد اين خاندان، زردشتى‌ . و آگاه از دانش نجوم بود و در عهد منصور ، خليفه عباسى‌ مى‌‌زيست. منصور به سبب علاقه به ستاره شناسى‌ او را نزد خود خواند و بعدها شمارى‌ از فرزندان او از بزرگان علماى اماميه گرديدند. كهن‌ترين كتاب كلامى‌ بازمانده از شيعه اماميه كتاب الياقوت نوشته ابواسحاق ابراهيم ابن نوبخت است.
 گذشته از جنبشهاى نظامى،‌‌ جنبش فرهنگى‌ – ملى‌ شعوييه كه از قبل آغاز شده بود، در اين عصر در جريانهاى مختلف و با اهداف گوناگون فرهنگى‌ – ملى‌ به جد دنبال شد. غير از حركتهاى ضد اسلامى‌ اين جنبش كه محكوم به شكست بود، دو حركت عرب ستيز، اما در پناه اسلام و با قبول مسلمانى،‌‌ از سوى‌ طرفداران اين جنبش صورت گرفت كه قرين توفيق بود؛ يكى،‌‌ تلاش براى نفوذ در حكومت با هدف دستيابى‌ به استقلال ايران؛ دوم، جست و جوگرى‌ و حقيقت پژوهى‌ دينى‌ كه در هيات فرقه‌هاى مذهبى‌ جلوه‌گر شد و ملل و نحل نويسان آن را با حديث تفرقه توجيه كردند؛ حركتى‌ كه از ديدگاه فكري- فلسفى،‌‌ فرهنگى‌ محسوب مى‌‌شد كه رهبرى‌ آن را –غالبا- فرهيختگان مسلمان ايرانى‌ به عهده داشتند. حاصل اين جنبش قطع نظر از ظهور فرقه‌هاى گوناگون ، شكل گيرى‌ فرقه‌هاى مهم كلامى‌ است كه از اين مقاله مورد بحث و گفتگوست. اين فرقه‌ها عبارتند ازمعتزله، اشاعره، ماتريديه و شيعه (زيديه، اسماعيليه و اماميه يا اثناعشريه).
 
 * منبع : دادبه ، اصغر . ” مدخل ايران “ . دايره المعارف بزرگ اسلامى‌ . زيرنظر كاظم موسوى‌ بجنوردى‌ . تهران : مركز دايره المعارف بزرگ اسلامى‌ ، 1367- ، جلد 10، ص 614 ـ 613 
 
  

مناسبت ها

 

 
 

 

 

 
 
 
 

آمار بازدید
 بازدید این صفحه : 3861
 بازدید امروز : 1469
 کل بازدید : 4945048
 بازدیدکنندگان آنلاين : 4
 زمان بازدید : 6.2343