تصاویر ایران

مشاهير و چهره‌های ماندگار

مقالات همايش

دانشجویان

مجله الکترونیکی

نظرسنجی
نظرسنجي غير فعال مي باشد

نخستين نمونه‌هاى ادبيات فارسى از سده 3و4ق/9 و 10م دوره اسلامى بر جاى مانده است. تنها آگاهيى كه از شاعران سده‌هاى نخستين داريم ، فهرستى از نام آنهاست كه عوفى و بعدها تذكره‌نويسان ، به ويژه اوحدى بليانى در عرفات العاشقين و آذر بيگدلى در آتشكده فهارسى تنظيم كردند كه هدايت خلاصه آن فهارس را در مجمع الفصحا آورده است.

به روايت مؤلف تاريخ سيستان ، محمدبن وصيف سگزى براى نخستين بار يعقوب‌ليث صفار را با شعر فارسى ستود؛ پس از آن ، شاعران ديگرى چون بسام كورد و محمدبن مخلد سگزى نيز يعقوب ليث را به زبان فارسى ستودند . همچنين عوفي، حنظله بادغيسى را نخستين شاعر عهد طاهريان دانسته ، و فيروز مشرقى و ابوسليك گرگانى را شاعران عهد عمروليث صفار شمرده است.

ابيات پراكنده و كم‌شمار سرايندگان اين دوره ، تنها در تذكره‌ها بر جا مانده است . اين ابيات از غناى موسيقايى برخوردار نيست ، واژگان آن ناهماهنگ و انديشه‌هاى آن ساده و بى‌پيرايه است. از شعر اين دوره ، نمونه‌‌هاى زيادى در دست نيست . اشعارى هم كه لازار گرد آورده است ، از حدود 50 بيت تجاوز نمى‌كند كه آن هم چنانكه شفيعى كدكنى تصريح مى‌كند ، زمان زندگى سرايندگان آنها قطعى نيست و در انتساب اشعار به آنها نيز ترديد ا به باور زرين‌كوب نخستين اثر منظوم فارسى كه از دوره اسلامى به دست ما رسيده ، »سرود اهل بخارا« است كه از 56ق برجا مانده ، و پس از آن ترانه يزيد بن مفرغ است كه از 59ق ، و ديگرى »حراره كودكان بلخ« است كه از 108ق باقى مانده است. از جهت تصويرسازى ، مهم‌ترين شكل در اين دوره تشبيهات محسوس و مادى است و نزد بعضى از شاعران مثل فيروز مشرقى تأثير تصاوير شعر عربى آشكار است . صرف‌نظر از شعر فيروز مشرقى و حنظله بادغيسى آثار ديگر گويندگان اين عصر ، به ويژه آثار محمدبن وصيف سگزى از تصوير تهى است.

 

* منبع :آريان ، قمر . ” مدخل ايران “ . دايره المعارف بزرگ اسلامى . زيرنظر

كاظم موسوى بجنوردى . تهران : مركز دايره المعارف بزرگ اسلامى ، 1367- ، جلد 10، ص 565 ـ 564

مناسبت ها

 

 
 

 

 

 
 
 
 

آمار بازدید
 بازدید این صفحه : 5308
 بازدید امروز : 1390
 کل بازدید : 5104649
 بازدیدکنندگان آنلاين : 5
 زمان بازدید : 5.9688