تصاویر ایران

مشاهير و چهره‌های ماندگار

مقالات همايش

دانشجویان

مجله الکترونیکی

نظرسنجی
نظرسنجي غير فعال مي باشد
عوامل ايجاد آب و هواي ايران را می‌توان به دو دسته‌ی درونی و برونی تقسیم كرد: كشور ایران به سبب گستردگی میان و عرض شمالی و وجود كوهستانهای بسیاری كه تا آن را در بر گرفته‌اند، نیز صدها هزار كیلومتر مربع زمینهای بیابانی و همجواری با دو دریای بزرگ در شمال و جنوب (عوامل درونی) و نیز به علت قرار داشتن در مجاورت نسبی اروپا و دریای مدیترانه و صحرای بزرگ افریقا و اقیانوس هند و مرتفعات داخلی آسیا و سرزمین وسیع سرد سیبری (عوامل خارجی)، دارای آنچنان تنوعی در اقلیم است كه در كمتر كشوری دیده می‌شود. دمای هوا از‌ تا سانتی‌گراد (حداكثر و حداقل مطلق شناخته شده در آمارهای هواشناسی) ، یعنی تفاوت می‌كند و باران متوسط سالانه‌ی آن از كمتر از 5 سانتی‌متر تا نزدیك 2 متر تغییرپذیر است و در میان این متغیرهاست كه آثار عوامل درونی و برونی آب و هواهای متعدد و متنوعی پدید می‌آورد. عرض جغرافیایی را بایستی مهم‌ترین عامل ایجاد آب و هوا دانست. جنوبی‌ترین نقطة ایران تنها یك تا دو درجه با مدار راس السرطان فاصله دارد. در نتیجه نواحی جنوبی كشور در تمام سال دستخوش گرماست، تا حدی كه در تابستان‌ها دمای بسیاری از بخشهای جنوبی در 4 تا 6 ماه از سال هر روز از سانتی‌گراد تجاوز می‌كند. از طرف دیگر در بخشهای شمالی (به استثنای سواحل خزر كه تحت تاثیر آن دریا قرار دارند) و همچنین در كوهستان‌ها گرمای در تابستانها به ندرت بروز می‌كند و اغلب در سال 3 تا 4 ماه هر روز یخ بندان،‌ یعنی سرمای زیر صفر دارند.

اثر دوری و نزدیكی دریا را می‌توان از مقایسة باران بسیار و پوشش گیاهی غنی و شرایط انسانی سواحل دریای خزر با بیابانهای خشك، بی‌آب و علف و خالی از سكنه‌ی مركز ایران به خوبی درك كرد.

امتداد رشته كوه‌ها و قرار داشتن آنها در مقابل یا موازات بادها و جریانات هوا نیز از عواملی است كه همواره در تغییر آب و هوا مؤثر است. در رشته كوههایی كه در مقابل بادهای مرطوب قرار دارند، میان دامنه‌های رو به باد و پشت به باد تفاوت زیادی از نظر مقدار باران و پوشش گیاهی وجود دارد كه نمونة آن را می‌توان در راه كرج به چالوس در دو طرف تونل كندوان كه فاصله‌ی مستقیم آن‌ها از دو كیلومتر تجاوز نمی‌كند، به خوبی مشاهده كرد.

 
* منبع : گنجی ، محمدحسن . ” مدخل ایران “ . دایره المعارف بزرگ اسلامی . زیرنظر كاظم موسوی بجنوردی . تهران : مركز دایره المعارف بزرگ اسلامی ، 1367- ، جلد 10، ص 505 ـ 504  
مناسبت ها

 

 
 

 

 

 
 
 
 

آمار بازدید
 بازدید این صفحه : 3977
 بازدید امروز : 1408
 کل بازدید : 4944986
 بازدیدکنندگان آنلاين : 3
 زمان بازدید : 5.9532