تصاویر ایران

مشاهير و چهره‌های ماندگار

مقالات همايش

دانشجویان

مجله الکترونیکی

نظرسنجی
نظرسنجي غير فعال مي باشد

يزد

 

 

شهرستان يزد در دره‌اى وسيع ، اما خشك و محصور بين كوه‌هاى شيركوه و خرانق قرار گرفته است. اين شهرستان از شمال به شهرستان اردكان و از شرق به شهرستان بافق و از جنوب به شهرستان تفت و از غرب نيز به استان اصفهان محدود شده است. مركز اين شهرستان شهر يزد است. آب و هواى بيابانى ‌‌و نيمه گرم و خشك و زمستان‌هاى سرد و عمدتاً خشك يزد جزو مشخصات اقليمى ‌‌اين شهرستان است. از قرن پنجم همزمان با ورود فرزندان ابوجعفر كاكو به يزد، اين شهر رو به گسترش نهاد و حصارهاى دور شهر نيز به وجود آمد. اتابكان با علاقه‌مندى،‌‌ زينت بيشترى ‌‌به اين شهر دادند و مدرسه‌ها و مساجد زيادى ‌‌در آن بنا كردند. در زمان آل مظفر، آبادی‌ها و قنات‌هاى بسيار در آن بنا نهاده شد. اكثر هنرمندان و دانشمندان قرن هفتم و هشتم براى در امام ماندن از حملات مغول اين شهر را مركز فعاليت‌هاى هنرى ‌‌و علمى ‌‌خود قرار دادند. در اين زمان، مساجد و مدارس متعددى ‌‌در اين شهر ساخته شد. خانقاه‌هاى فراوان اين شهرستان نشان می‌دهد كه اين منطقه پناهگاه و محل صوفيان و عارفان بوده است. بعضى ‌‌از اين خانقاه‌ها مانند بقاع شيخ على ‌‌سليمان در بيداد خويد و خانقاه و مسجد شيخ دادا در بندرآباد، بقعه ( خانقاه ) شاه نعمت الله ولى ‌‌و خانقاه شيخ احمد فهادان در يزد هنوز پابرجا هستند. اين شهرستان اماكن ديدنى ‌‌و جاذبه‌هاى جهانگردى ‌‌متعددى ‌‌دارد كه از مهم‌ترين آن‌ها می‌توان به مسجد جامع كبير يزد، مسجد جامع فهرج ، بقعه سيدركن‌الدين ، مجموعه تاريخى ‌‌باغ دولت‌آباد ، برج و باروى ‌‌قديمى ‌‌شهر ، مسجد و تكيه امير چخماق ، آب‌انبار شش بادگيرى ‌‌و . . . اشاره كرد.

 

اردكان

 

 

اين شهرستان بر سر راه تهران به اصفهان ، كرمان و بندرعباس قرار گرفته و بيش از 24 هزار كيلومتر مربع وسعت دارد و بزرگ‌ترين شهرستان استان يزد است. نام اردكان از دو واژه « ارد» به معنى ‌‌مقدس و « كان » به معنى ‌‌معدن و مكان تشكيل شده است. اين شهر در روزگار آبادانی‌اش در محلى ‌‌به نام زردك قرار داشته و ديواره‌هاى آن هنوز پابرجا است. از آثار تاريخى ‌‌و قديمى ‌‌شهرستان اردكان می‌توان به مسجد جامع، مسجد زيرده، امامزاده سيدمحمد، امامزاده سيد نور الدين، امامزاده شمس‌الدين ، مكان‌هاى مقدس پير سبز چك‌چكو و پير هشت زردشتيان، رباط شاه عباس و چهار تاقى ‌‌عقدا اشاره كرد. مهم‌ترين اين بناها مسجد جامع اردكان است كه در كنار بازار شهر واقع شده و از يادگارهاى قرن دهم هجرى ‌‌است. اين مسجد يك در چوبى ‌‌بزرگ و يك زيلوى ‌‌وقفى ‌‌از سال 1038 هجرى ‌‌دارد. شخصيت فرهنگى ‌‌و سياسى ‌‌برجسته معاصر ايران آقاى حجت‌الاسلام سيد محمد خاتمى ‌‌كه رئيس جمهورى ‌‌سابق ايران، در اين شهر تولد يافته و نشو و نما نموده است.

 

تفت

 

 

شهرستان تفت با مساحتى ‌‌بالغ بر 7000 كيلومتر مربع در جنوب‌غربى ‌‌استان يزد قرار دارد. اين شهرستان از شمال به شهرستان يزد، از جنوب و شرق به شهرستان مهريز و از غرب به شهرستان آباده از توابع استان فارس محدود می‌شود. مهم‌ترين و اصلی‌ترين ارتفاعات اين منطقه شيركوه با ارتفاع 4075 متر است. در فرهنگ‌هاى فارسى ‌‌، تفت با معناهاى گوناگون آمده است. از آن جمله در فرهنگ معين به معنى ‌‌گرم شدن، حرارت ، گرم يا به معناى سبدى ‌‌چوبين كه در آن ميوه جاى دهند، آمده است. معنى ‌‌اخير با توجه به آب و هواى خوب تفت نسبت به ساير شهرهاى كويرى ‌‌و وجود ميوه‌هايى ‌‌كه در آن به عمل می‌آيد به واقعيت نزديك‌تر است. نام تفت در منابع تاريخى ‌‌و عرفانى ‌‌از قرن نهم هجرى ‌‌به بعد همراه با نام شاه نعمت‌الله ولى ‌‌آورده شده است. شهر كنونى ‌‌تفت داراى 24 محله كوچك و بزرگ است و به نظر می‌رسد زردشتيان، بومى ‌‌تفت باشند. برخى ‌‌از مهم‌ترين آثار تاريخى ‌‌اين شهرستان عبارت‌اند از : خانقاه تفت، حسينه شاه ولى،‌‌ بازارخان تفت، مجسد شاه نعمت الله ولى،‌‌ بقعه صفيه و بازار آقا، قلعه گرمسير، حسينيه و مسجد غياث‌آباد، عمارت و حمام محمدتقى ‌‌خان، باغ و عمارت هشتى،‌‌ محله سلطان‌آباد، مسجد محله گرمسير، قدمگاه اسلاميه خراشاه، بقعه شيخ جنيد ( توران پشت ) ، بقعه و مسجد شيخ على ‌‌بليمان بيداد خويد، مسجد جامع ابركوه، درخت سرو ابركوه، گنبد سيروان، نار و سردر نظام الملكى ‌‌

 

مهريز

 

 

شهرستان مهريز با 15 هزار كيلومتر مربع وسعت از شمال به شهرستان يزد، از جنوب به استان كرمان و فارس و از شرق به قسمتى ‌‌از استان كرمان و از غرب به بخش مركزى ‌‌نفت و استان فارس محدود می‌شود. مركز اين شهرستان، شهر مهريز است كه در 35 كيلومترى ‌‌جنوب شهر يزد قرار دارد. مهريز نام شهر مشخصى ‌‌نيست، بلكه عنوان ناحيه‌اى است شامل مجموعه‌اى از روستاهايى ‌‌كه نام قديم آن‌ها مهريجود بوده و به مهرنگار دختر انوشيروان نسبت داده شده است. اما تا قبل از 1318 وجه تسميه مهريز دقيقاً مشخص نبود. مهريز در حدود 16 قرن قبل ( در زمان حكومت ساسانيان ) ناحيه‌اى طبيعى ‌‌در جنوب دشت يزد و دامنه جنوب شرقى ‌‌شيركوه بوده و قنات‌هايى ‌‌از آن سرچشمه می‌گرفتند كه در مواردى ‌‌پس از طى ‌‌يك مسافت 40 كيلومترى ‌‌به مظهر خود می‌رسيدند. اما « مهرنگار/ خانم » دختر انوشيروان دستور می‌دهد قنات‌هايى ‌‌در منطقه احداث شوند كه با طى ‌‌مسير كمترى ‌‌به مظهر خود برسند. پس از آن‌كه اين قنات‌ها موجبات آبادانى ‌‌قصبه يا ناحيه مربوطه را فراهم آوردند، فرمانبرداران شاهزاده خانم، آبادى ‌‌جديد را « مهرگرد» ناميدند. عنوان مهرگرد در گذشت زمان به « مهريجرد» تبديل شد و امروزه مهريز خوانده می‌شود. از اماكن تاريخى ‌‌و ديدنى ‌‌اين شهرستان می‌توان به مسجد جامع، قلعه تاريخى،‌‌ سرو قديمى ‌‌منگاباد ، كشته خانه و قلعه رباط سربرد ، اشاره كرد.

 

ميبد

 

 

ميبد در شمال‌غربى،‌‌ يزد، كنار جاده تهران ـ بندرعباس و راه‌آهن تهران ـ كرمان قرار دارد. مساحت اين منطقه در حدود 845 كيلومتر مربع و ارتفاع آن از سطح دريا نزديك به 1220 متر است. « ميبد » از واژه‌هاى فارسى ‌‌ميانه است كه در دوره ساسانى ‌‌به اين شهر اطلاق می‌شده و در متن‌هاى تاريخى ‌‌و جغرافيايى ‌‌قرون اوليه اسلامى ‌‌بارها از اين نام ياد شده است. بر اساس يك افسانه، ميبد در روزگار « كيومرث» بنيانگذارى ‌‌شد و نخستين ساكنان اين سرزمين يعنى ‌‌اهالى ‌‌بيده، مهرجرد، ميبد، فيروزآباد و بارجين‌ در دهانه رودخانه‌هاى قديمى ‌‌ميبد يا به فاصله‌اى نزديك از مصب آن‌ها استقرار يافتند. دليل اين امكان ، امكان تأمين نيازهاى اوليه از جويبارهاى دائمى ‌‌يا فصلى ‌‌بستر اين رودخانه بود. ولى ‌‌پس از تغييرات اقليمى ‌‌و كاهش آب‌هاى سطحى ‌‌منطقه، اهالى ‌‌آن به فنون آب‌يابى ‌‌و كاريز‌كنى ‌‌دست يافتند. « ميبد » يكى ‌‌از نمونه‌هاى نادر شهرهاى باستانى ‌‌ايرانى ‌‌به شمار می‌رود، هر چند كه بافت سنتى ‌‌آن گزندهاى فراوان ديده است، امّا هنوز بسيارى ‌‌از پديده‌ها و عناصر شهرى ‌‌قديم، مانند راه‌هاى باستانى،‌‌ بناها و تشكيلات وابسته به آن، كهن دژ، شارستان، بيرونه‌‌ها و آثار گسترش شهرى ‌‌و بازمانده بناهاى كهن را می‌توان در آن تشخيص داد. كهن‌ترين سند هويت تاريخى ‌‌و آغاز شهرسازى ‌‌در سرزمين يزد، « نارين قلعه» ميبد است. اين كهن دژ همچون پيرى ‌‌خسته و خاموش سرگذشت ساليان دراز رنج و آسايش مردمان اين ديار را به ياد دارد. از اماكن تاريخى ‌‌و ديدنى ‌‌اين شهر می‌توان از مسجد جامع، عمارت نارين قلعه، رباط شاه عباسى ‌‌، برج كبوترخان و آتشكده‌هايى ‌‌چون آتشكده حسن آباد، مزرعه كلانتر، پيرخرمن و پير مزرعه حاجى ‌‌نام برد.

 

مكان‌هاى تاريخى ‌‌و دينى ‌‌استان يزد

 

 

شهرستان يزد
نام مكان - نام شهر
غار نباتى ‌‌- ندوشن
غار چهار طاقى ‌‌– يزد
خانه لاری‌ها – يزد
خانه عرب‌ها – يزد
خانه مرتاض – يزد
خانه رسوليان – يزد
خانه كلاه‌دوزها – يزد
خانه ملك‌التجار – يزد
خانه اسعدى ‌‌– ندوشن
آب انبار سيد و صحرا – يزد
آب‌انبار شش بادگير – يزد
آب انبار مسعودى ‌‌– يزد
آب انبار حاج على ‌‌اكبر – يزد
آب‌انبار خواجه – يزد
آب انبار گلشن – يزد
آب‌انبار رستم گيو – يزد
آب انبار كشتخوان –رستاق
مدرسه خان – يزد
مدرسه ضيائيه ( زندان اسكندر )- يزد
مدرسه شهاب الدين قاسم طراز- يزد
مدرسه ابوالمعالى ‌‌– يزد
مدرسه حسينيه – يزد
مدرسه دومنار – يزد
مدرسه ميدان قيام – يزد
مدرسه عبدالرحين‌خان – يزد
مدرسه كماليه – يزد
مدرسه ملااسمعيل – يزد
مدرسه امام‌خمينى ‌‌– يزد
قلعه ابراهيم آباد- رستاق
قلعه زارچ – يزد
قلعه عزآباد- يزد
قلعه ندوشن – ندوشن
باغ‌كلاه‌فرنگى ‌‌– رحمت‌آباد
باغ دولت‌آباد – جاده قديم تفت
باغ مشير – رحمت آباد
باغ خان – جاده قديم تفت
مسجد جامع – يزد
مسجد مير چخماق- يزد
مسجد ملااسمعيل – يزد
مسجد بندر آباد – 36 كيلومترى ‌‌يزد
مسجد زاويه – يزد
مسجد ساباط – يزد
مسجد ريگ – يزد
مسجد بياق خان – يزد
مسجد فرط- يزد
مسجد چهار منار – يزد
مسجد عزآباد – يزد
مسجد ريك مجومرد – يزد
مسجد جامع ندوشن – ندوشن
مسجد آمنه گل – ندوشن
امامزاده ابوجعفر – يزد
بقعه سيدخليل- يزد
بقعه شاه سيدرضا- يزد
بقعه شيخ احمد فهادان – يزد
بقعه شيخ داد- يزد
مقبره شيخ زين‌العابدين على ‌‌خاموش – ندوشن
خانقاه بندر آباد – رستاق
بقعه سيد گل‌سرخ – يزد
بقعه سيد ركن‌الدين – يزد
بقعه سيد شمس‌الدين – يزد
آتشكده بزرگ – يزد
درب كمن – يزد
درب مهرنوش- يزد
درب مهردستوران – يزد
پيرانگاه سروچم – خرمشاه
پرانگاه پيرشاه – خرمشاه
پيرانگاه ورهرام يزد- خرمشاه
پيراناركى ‌‌– جنوب يزد
گاهنبار خانه موبدان – يزد


شهرستان اردكان
غار ماهانه – ماهانه خرانق
غار اشكفت- آبادى ‌‌عقدا
رباط ابوالقاسم رشتى ‌‌– آبادى ‌‌عقدا
رباط خرگوشى ‌‌– نزديك باتلاق گاوخونى ‌‌
رباط ساغند – روستاى ساغند از بخش رباط
كاروانسراى اله‌آباد – بخش رباط
رباط و برج ارجنان – بخش رباط
رباط نارستان – جاده عقدا به اردكان
رباط نارستان – 18 كيلومترى ‌‌جنوبى ‌‌غربى ‌‌عقدا
رباط شاهزاده – اردكان
خانه انصارى ‌‌– اردكان
خانه نصيرى ‌‌- اردكان
خانه ميرزا رضا كرمانى ‌‌– عقدا
مسجد جامع اردكان – اردكان
مسجد زيرده – اردكان
مسجد حاجى ‌‌رجب – اردكان
مسجد حاجى ‌‌محمد حسينى ‌‌– اردكان
مسجد خرانق – خرانق
مسجد زردك – اردكان
زيارتگاله بونوپرس – جنوب بخش آباد عقدا
پيرهريشت – 7 كيلومترى ‌‌اردكان


اردكان
مسجد جامع اردكان – عقدا
مسجد فيروزآباد- فيروز آباد
امامزاده سيد محمد – شمال شرقى ‌‌عقدا
زيارتگاه پيرسبز- اردكان
زيارتگاه چكچكو – اردكان
پير نارستان – روستاى دربيد
پيربانو – روستاى زرجو


شهرستان تفت
چشمه تامهر – 6 كيلومترى ‌‌جنوب تفت
غار فراشاه – اسلاميه
غار باد معصوم – اسلاميه
كاروانسراى علی‌آباد – بر سر راه يزد به كرمان
آب‌انبار جاده ده‌بالا – تفت
آب‌انبار برالنسويه – تفت
قلعه اسلاميه – اسلاميه
قلعه شوازباغ على ‌‌نقى ‌‌خان – تفت
باغ گلشن – تفت
مسجد شوده – تفت
مسجد جامع‌اسلاميه – تفت
مسجد جامع بيداخويد – اسلاميه
مسجد جامع طرزجان – بيداخويد
مسجد جامع شاه ولى ‌‌– طرزجان
خانقاه بيداخويد – بيداخويد


شهرستان بافق
خانه منسوب به وحشی‌بافقى ‌‌– بافق
قلعه كافر – فهرج
قلعه فهرج – فهرج
قلعه خويد – فهرج
مسجد جامع – فهرج
مسجد علاقوندى ‌‌– بافق
مسجد جامع – بافق
مسجد جامع – بهاباد
امامزاده عبدالله – بافق


شهرستان مهريز
چشمه غربالبيز – نزديك مهريز
رباط‌الدين – 6 كيلومترى ‌‌جاده فعلى ‌‌يزد ، كرمان
قلعه خورميرز و سريزد – مهريز
باغ گلكار – مهريز
باغ اكرمى ‌‌– مهريز
باغ سرآسياب – مهريز
مسجد جامع هنزاء – مهريز
مسجد جامع مهرپادين – مهريز
بقعه شيخ‌عبدالله – مروست


شهرستان ابركوه
غار چك و علا – ابركوه
خانه صولت – ابركوه
خانه آقازاده – ابركوه
يخچال قديمى ‌‌– ابركوه


شهرستان ميبد
خانه آيت الله حائرى ‌‌يزدى ‌‌– ميبد
آب‌انبار حسن آباد – حسن آباد
قلعه بارجين – ميبد
قلعه ركن‌آباد – ركن آباد
نارين قلعه – ميبد
يخچال قديمى ‌‌– ميبد
زيارتگاه خديجه خاتون – روستاى ميجرد

 

زنده دل ، حسن . مجموعه راهنماى جامع ايرانگردى ‌‌: استان يزد ، تهران : نشر ايرانگردان – جهانگردان ، 1379 . ص32-35 ،125-132.

* منبع :

مناسبت ها

 

 
 

 

 

 
 
 
 

آمار بازدید
 بازدید این صفحه : 4648
 بازدید امروز : 1626
 کل بازدید : 5030373
 بازدیدکنندگان آنلاين : 4
 زمان بازدید : 7.7500