تصاویر ایران

مشاهير و چهره‌های ماندگار

مقالات همايش

دانشجویان

مجله الکترونیکی

نظرسنجی
نظرسنجي غير فعال مي باشد

همدان

 

 

بناى شهر همدان را به دياآكو پادشاه ماد ( حدود 700 سال قبل از ميلاد ) نسبت می‌دهند. هرودت می‌گويد پادشاه ماد اين محل را كه اكباتان و هگمتانه ناميده می‌شد به پايتختى ‌‌برگزيد. گويا در كتيبه تيكلات پالاسر اول ( پادشاه آشور ) كه مربوط به 11 قرن قبل از ميلاد است ، نام آنادانا يا « همدانا» نوشته شده است. كلمه ايرانى ‌‌هگمتانه به معنى ‌‌محل اجتماع و كلمه عيلامى ‌‌« هل‌مته‌نه » به معنى ‌‌سرزمين مادهاست. شهر همدان در زمان فرامانروايى ‌‌بخت‌النصر ( بنوكدنصَّر ) ويران شد و بعدها داريوش بزرگ آن را مرمت كرد. در زمان اشكانيان ، كه تيسفون پايتخت كشور بود، همدان پايتخت و اقامتگاه تابستانى ‌‌شاهان اشكانى ‌‌شد . بعد از اشكانيان ، ساسانيان نيز قصرهاى تابستانى ‌‌خود را در اين شهر بنا كردند. خرابه‌هاى باروى ‌‌قلعه اشكانى ‌‌بر فراز تپه مصلى ‌‌و مجسمه شيرسنگی‌ از دروازه‌هاى همدان از آثار اين دوره است. در سال 23 هجرى ‌‌كه جنگ نهاوند روى ‌‌داد، همدان به تصرف اعراب درآمد و از آن زمان به بعد گاهى ‌‌كانون آبادى ‌‌و ثروت و زمانى ‌‌دچار چپاول و فقر و ركود بوده است. همدان در زمان ديلميان ( 319 هجرى ‌‌) لطمات فراوانى ‌‌ديد. در قرن ششم هجرى ‌‌، سلجوقيان مركز خود را از بغداد به اين شهر منتقل كردند و مدت 50 سال اين شهر قديمى ‌‌پايتخت سلجوقيان بود، تا اين ‌كه در اين قرن با حمله مغول به تصرف ‌آن‌ها درآمد و به ويرانه‌اى مبدل گرديد . بايدوخان مغول پس از تاج‌گذارى ‌‌در اين شهر آن را مرمت و بازسازى ‌‌كرد . اما اين شهر كه هميشه مورد تاخت و تاز سلاطين و سلسله‌هاى شاهى ‌‌بود ، باز هم در زمان تسلط تيموريان بر ايران به دست آن‌ها ويران شد . ( در زمان سلاطين صفوى ‌‌شهر همدان از نعمت آبادانى ‌‌بهره‌مند گرديد . پس از انقراض صفويه و بروز هرج و مرج در سال 1138 هجرى ‌‌، همدان به تصرف احمد شاه ، والى ‌‌عثمانى ‌‌، درآمد ؛ ولى ‌‌شش سال بعد به همت نادر شاه افشار از نيروهاى مهاجم عثمانى ‌‌تخليه و باز پس گرفته شد . پس از اين دوره نيز همدان بارها مورد تهاجم و تسلط اقوام مختلف بود، تا اين‌كه طبق قرارداد 1145 هجرى ‌‌كاملاً به ايران تعلق گرفت. شهر همدان به علت قرار گرفتن در مسير راه‌هاى اصلى ‌‌منطقه غربى ‌‌ايران ، در قرن‌هاى اخير همواره از نظر بازرگانى ‌‌مورد توجه بوده است. و نيز در مسير جاده ابريشم قرار داشته است.)

 

تويسركان

 

 

شهر قديمى ‌‌« رودآور » داراى سه قبصه « توى ‌‌» و « سركان» و « شكان» بود. اين شهر پس از حمله مغول اهميت خود را از دست داد و مردم آن به قصبه « توى ‌‌» روى ‌‌آوردند و به تدريج آنجا را آباد كردند. از سوى ‌‌ديگر وجود آرامگاه حضرت حَبَقّوق نبى ‌‌(ع) ( در مركزيت آن شهر و نزديكى ‌‌« رودآور » سابق ) با توجه به زمان زندگى ‌‌آن حضرت در حدود 700 سال قبل از ميلاد و كاوش‌هاى باستان‌شناسى ‌‌اطراف بقعه نشانگر قدمت و وجود آبادانى ‌‌منطقه در آن عصر بوده است. تويسركان فعلى ‌‌كه از تركيب دو كلمه « توى ‌‌» و « سركان » ساخته شده است ، همان قصبه « توى ‌‌» قديمى ‌‌است. قصبه شكان در اثر زلزله خراب شد، ولى ‌‌سركان به فاصله 10 كيلومترى ‌‌شمال غرب تويسركان هنوز پابرجاست و اكنون يكى ‌‌از شهرهاى شهرستان تويسركان است .

 

ملاير

 

 

مورخان در مورد وجه تسميه ملاير نظرهاى مختلفى ‌‌ارائه داده‌اند . از جمله اين كه در زمان مادها با روشن كردن آتش‌ بر روى ‌‌تپه‌ها و كوه‌هاى آن اخبار را به ساير مناطق می‌رساندند؛ از اين رو آن‌جا مل‌آگر به معني ‎تپه آتش ناميده شد . روايت ديگرى ‌‌می‌گويد كه در زمان حمله اعراب به ايران هنگام عبور از اين منطقه به آب دست نيافته بودند و به همين دليل آن را « ماء‌لايُرى» خواندند ، يعنى ‌‌آب ديده نمی‌شود و به همين نام معروف شده و ملاير كنونى ‌‌صورتى ‌‌از آن عبارت است : ملاير از زمان‌هاى بسيار دور منطقه‌اى آباد و پرجمعيت بوده است . اسامى ‌‌بعضى ‌‌از روستاها مانند مانيزان ، گوراب، اسكنان و ابنيه و آثار تاريخى ‌‌به جاى مانده منطقه از جمله دژگوراب و تپه نوشيجان حاكى ‌‌از قدمت تاريخى ‌‌اين منطقه است. بناى شهر فعلى ‌‌ملاير با حكومت فتحعلى ‌‌شاه قاجار در سال 1188 هجرى ‌‌مقارن است كه توسط محمدعلى ‌‌ميرزا دولتشاه احداث شد و نخست به نام بانى ‌‌آن دولت‌آباد خوانده شد، و سپس با انقراض سلسله قاجاريه به ملاير مغيير نام يافت.

 

نهاوند

 

 

به استناد تحقيقات پروفسور رمان گريشمن در تپه گيان ( گيان روستايى ‌‌در 18 كيلومترى ‌‌جنوب غربى ‌‌نهاوند ) در حدود 37 قرن قبل از ميلاد مسيح قومى ‌‌در اين منطقه زندگى ‌‌می‌كرد كه تمدنى ‌‌شبيه تمدن بين‌النهرين داشت و بعدها به دست اقوام ديگر اروپايى ‌‌و آسيايى ‌‌از بين رفت . شهر نهاوند مقارن انقراض هخامنشيان در حمله اسكندر مورد تاخت و تاز قرار گرفت، ولى ‌‌به كمك دژ و باروهاى محكم در امان ماند. سلوكيان نيز به اين شهر حمله كردند و پس از فتح آن مدتى ‌‌در آنجا اقامت داشتند. در دوره فرمانروايى ‌‌اشكانيان اوضاع شهر نهاوند به درستى ‌‌معلوم نيست، ولى ‌‌در دوره ساسانيان يزگرد سوم دژ محكمى ‌‌در آن بنا كرد كه تابستان‌ها را در آن به سر می‌برد . در اين زمان نهاوند از نظر سوق‌الجيشى ‌‌يكى ‌‌از نقاط مهم محسوب می‌شد . در حمله اعراب به ايران سپاهيان اسلام با مقاومت سپاهيان ايران در نهاوند روبه‌رو شدند، كه در نهايت به ظلم و ستم شاهان و پذيرش دين اسلام از سوى ‌‌ايرانيان سپاه ايران شكست خورد. در زمان ملك‌شاه سلجوقى ‌‌، خواجه نظام‌الملك كه براى بازديد از نظاميه بغداد راهى ‌‌اين شهر بود، بين راه به دست يكى ‌‌از فداييان اسماعيليه به قتل رسيد. از اين رو گفته می‌شود كه مقبره او در شهر نهاوند است. در دوره قاجار ، ناصرالدين شاه ضمن بازديد از اين شهر دستور داد تا قلعه نهاوند را كه اثرى ‌‌تاريخى ‌‌محسوب می‌شد، خراب و ويران كنند. بدين ترتيب، يافته‌هاى باستان شناختى ‌‌و منابع مكتوب و موجود تاريخى ‌‌حاكى ‌‌از كهن سالى ‌‌اين خطه از سرزمين ايران و جلوه‌اى ماندگار از تاريخ پرفراز و نشيب آن است. بدون شك انجام اكتشافات باستان‌شناسى ‌‌و مطالعات بيشتر در زمينه قدمت و تحولات تاريخى ‌‌منطقه ، زواياى تاريك تاريخ تمدن آن را بيش از پيش روشن خواهد ساخت . در اين منطقه مجموعه شرايط لازم براى جذب جهانگرد و توسعه صنعت جهانگردى ‌‌در اشكال مختلف آن فراهم است .

 

مكان‌هاى تاريخى ‌‌و ديدنى ‌‌استان همدان

 

 

شهرستان اسدآباد
تالاب پير سليمان - دشت اسد آباد
قله آلمابولاغ - حدفاصل اسد آباد و بهار
حمام قديم گلستان - محله در كاروان‌سراى اسد آباد
آب انبار شاه عباس - محله در كاروان سراى اسدآباد
خانه سيد جمال اسد آبادى ‌‌- اسد آباد
كتيبه آقاجان برلاغى ‌‌- 15 كيلومترى ‌‌شمال اسدآباد
مسجد سلطانى ‌‌- محله بازار اسد آباد


شهرستان تويسركان
دره گزند سرابى ‌‌- تويسركان
دره‌باغ‌هاى سركان - سركان
دره باغ‌هاى آرتيمان - روستاى آرتيمان
قله سياه دره - تويسركان
منطقه حفاظت شده خان گرمز - ارتفاعات خان گرمز
قلعه اشتران - روستاى اشتران تويسركان
پل فرسفج – جنوب غربى ‌‌روستاى فرسفج
كاروان سراى شاه‌عباس – 5 كيلومترى ‌‌جاده تويسركان ، باختران
آرامگاه مير رضی‌الدين آرتيمانى ‌‌– روستاى آرتيمان
بقعه حبقّوق نبى ‌‌- شهر تويسركان
غار آزاد - نزديك تويسركان
مسجد شيخ عليخان زنگنه - ميدان مركزى ‌‌شهر تويسركان


شهرستان كبودرآهنگ
قلعه بوقاطى ‌‌- كبودر آهنگ
منطقه حفاظت شده بوقاطى ‌‌- ارتفاعات بوقاطى ‌‌
كاروان‌سراى يارم قيه - بخش فامنين در شرق كبودر آهنگ
امام‌زاده ازناو ( عين و غين ) - روستاى ازنا بخش فامنين
امام‌زاده اظهر بن على ‌‌- روستاى در جزين بخش ازن


شهرستان ملاير
دره شهرستانه - جنوب شرقى ‌‌ملاير
قلعه لشكر در - جنوب شرقى ‌‌ملاير
قلعه نوشيجان - 20 كيلومترى ‌‌غرب ملاير
قلعه چوبين - اراضى ‌‌دولت آباد ملاير
قلعه يزگرد - جنوب ملاير
بازار قديمى ‌‌- شهر ملاير
مقبره حاج سيف الله - محوطه پارك ملاير
تپه پرى ‌‌- روستاى پرى ‌‌ملاير
غار دره فرراخ - روستاى حوزان ملاير
غار سرد كوه - نزديك روستاى سلطان آباد ملاير
غار گاوخانه - جاده ملاير
غار تشهير - جاده ملاير


شهرستان نهاوند
تالاب كردخورد ( آق‌گل ) - جنوب دشت نهاوند
سرآب گاماسياب - شمال شرقى ‌‌نهاوند
سرآب فارسيان - جنوب نهاوند
فضاهاى جنگلى ‌‌- 25 كيلومترى ‌‌نهاوند
قله گرى ‌‌- جنوب نهاوند
حمام قديمى ‌‌حاج آقاتراب - ميدان قيصريه نهاوند
مقبره باباپير - 9 كيلومترى ‌‌جنوب نهاوند
مقبره در شيخ - نهاوند
تپه باستانى ‌‌گيان - جنوب نهاوند
مسجد جامع نهاوند - نهاوند


شهرستان همدان
درياچه پشت سد اكباتان - 9 كيلومترى ‌‌جنوب شرقى ‌‌همدان
آبشار گنجنامه - نزديك شهر همدان
دره زينا ( حيدره و كيوارستان ) - دامنه‌هاى ميدان ميشان
قله الوند - همدان
آبشار دوزخ دره - امام‌زاده كوه، الوند
پيست اسكى ‌‌- 15 كيلومترى ‌‌غرب شهر همدان
كاخ هگمتانه - شهر همدان
قلعه دختر - اطراف شهر همدان
پل شكسته - روستاى خسروآباد
بازار قديمى ‌‌- شهر همدان
آرامگاه ابوعلی‌سينا - شهر همدان
مقبره استرو مردخاي- شهر همدان
گنبد علويان - شهر همدان
قبر اسكندر- خيابان نظر بيك نزديك تپه هگمتانه
كتيبه گنجنامه - 5 كيلومترى ‌‌شهر همدان
برج قربان - نزديك دبيرستان ابن سينا
تپه باستانى ‌‌هگمتانه - ورودى ‌‌شهر همدان
تپه پيسا - شمال تپه هگمتانه
خانه قديمى ‌‌شهبازيان - ابتداى خيابان بوعلى ‌‌

 

زنده دل ، حسن . مجموعه راهنماى جامع ايرانگردى ‌‌: استان همدان ، تهران : نشر ايرانگردان – جهانگردان ، 1379 . ص26-29 ، 115-118.

* منبع :

مناسبت ها

 

 
 

 

 

 
 
 
 

آمار بازدید
 بازدید این صفحه : 4596
 بازدید امروز : 1467
 کل بازدید : 4945046
 بازدیدکنندگان آنلاين : 4
 زمان بازدید : 7.3438