تصاویر ایران

مشاهير و چهره‌های ماندگار

مقالات همايش

دانشجویان

مجله الکترونیکی

نظرسنجی
نظرسنجي غير فعال مي باشد

سنندج

 

 

به استناد گفته مورخين، قلعه سنه دژ (سنندج) را سليمان خان اردلان والى ‌‌كردستان در زمان شاه صفى ‌‌(1038-1052 ه.ق) آباد ساخت و كلمه ”غم‌ها“ را كه به حساب ابجد 1046 می‌شود ماده تاريخ آن قرار داد. هيچيك از جغرافى ‌‌نويسان اسلامى،‌‌ اين شهر را به اين اسم در آثار خود ذكر نكرده‌اند.در گذشته به جاى شهر سنندج فعلى ‌‌شهرى ‌‌به نام ”سير“ وجود داشت كه اين كلمه در فارسى ‌‌به معناى ”سى ‌‌سر“ است. مجاور سی‌سر، محلى ‌‌بود به نام صدخانيه (صد خانه) كه احتمالاً به مرور زمان اين نام به ”سنه“ تغيير يافته است. سنندج مدت چهار قرن تحت حكومت حكام مورثى ‌‌خاندان اردلان بود كه نسبت خود را به ساسانيان می‌رسانيدند.در جنگ‌هاى دولت‌هاى ايران و عثمانى ‌‌در دوره صفويه، اين خاندان گاه جانب ايران را می‌گرفتند و زمانى ‌‌از عثمانى ‌‌طرفدارى ‌‌می‌كردند. كريم خان زند در سال 1146ه.ق سنندج را ويران كرد و پس از يك دوره هرج و مرج، خسرو خان اردلان در سنندج مستقر شد. آغا محمدخان قاجار به پاس خدمات وى ‌‌سنقر را نيز ضميمه قلمرو حكومتى ‌‌او كرد. از سال 1214 تا 1240 ه.ق امان‌الله خان پسر خسروخان در سنندج حكومت كرد كه در اين مدت اصلاحات زيادى ‌‌براى آبادانى ‌‌و عمران شهر سنندج به عمل آمد. در حكومت رضا قلى ‌‌خان اردلان بين اعضاى اين خاندان اختلافاتى ‌‌به وجود آمد و پس از يك سلسله كشمكش‌ها، سرانجام امان الله خان برادر رضا قلى ‌‌خان به حكومت رسيد و در حقيقت اين شخص آخرين والى ‌‌موروثى ‌‌سنندج بود كه از سال 1265 تا 1284 ه.ق حكومت كرد.در سال 1284ه.ق دولت مركزى،‌‌ حاج ميرزا معتمدالدوله عموى ‌‌ناصرالدين شاه را به حكومت كردستان منصوب كرد كه تا سال 1291 ه.ق در آنجا حكمرانى ‌‌می‌كرد.در حال حاضر سنندج مركز استان است و يكى ‌‌از شهرهاى زيباى استان كردستان و غرب كشور محسوب می‌شود.

 

سقز

 

 

در مورد وجه تسميه سقز گفته می‌شود كه اين شهر با نام ”ايزيرتا“ در نخستين اتحاد ماد، پايتخت مادها بود. سركردگان ماد در اطراف شهر استحكاماتى ‌‌براى خود ساختند كه از جمله ”زيويه“ و ”قپلانتوي“ كنونى ‌‌(آدامائيت) را می‌توان نام برد. در اين زمان ”سارگن دوم“ پادشاه آشور به سرزمين ماد تاخت، مادها شكست خوردند و ايزيرتا، زيويه و آدامائيت را ويران كرد. پس از آن سكاها به تجديد بناى اين شهر پرداختند و سقز را به نام اسكيت (ساكز) به عنوان پايتخت خود انتخاب كردند. نام امروز سقز از نام قوم ”سكه“ – سكا- اسكيت- سكز به يادگار مانده است و سكز همان ساكز است. دو وجه تسميه ديگر نيز براى اين شهر نقل شده است؛ يكى ‌‌به دليل درخت حبه الخضر يا ون است. كه گويا در اطراف سقز وجود داشت و ديگر اين كه، اين شهر را سه دختر ساخته‌اند و لذا سه قز (قز در تركى ‌‌به معنى ‌‌دختر) ناميده می‌شد.شهر سقز سابقاً در دشتى ‌‌در جنوب غربى ‌‌شهر فعلى ‌‌قرار داشت كه اكنون به كهنه سقز يا سقز كهنه معروف است. شهر فعلى ‌‌ابتدا در اطراف بازار به وجود آمد و قديمی‌ترين محله، همان محله بازار شهر است كه بعداً در اثر ارتباط تبريز، سنندج و بانه طرفين جاده‌هاى آن آباد شد. در حال حاضر، موقعيت طبيعى ‌‌و نحوه استقرار شهر در دامنه ارتفاعات و رودخانه‌اى كه از كنار آن جارى ‌‌است، اين شهر را به يكى ‌‌از زيباترين شهرهاى استان كردستان تبديل كرده است.

 

بيجار

 

 

بيجار مركز منطقه گروس، از مناطق حاصلخيز كردستان است كه در شرق سنندج قرار دارد. درباره وجه تسميه آن آمده است كه ناصرالدين شاه با امير نظام گروسى ‌‌شبى ‌‌در گروس به سر می‌برد و مطالبى ‌‌داشت كه می‌خواست تا صبح به وسيله جارچى ‌‌پخش شود، اما صبح روز بعد همه مردم از مطالب آگاه شده بودند. از اين رو آن را شهر ”بی‌جار“ ناميد و همين اسم تا امروز باقى ‌‌مانده است. در مورد وجه تسميه بيجار نظر ديگرى ‌‌نيز مطرح است و آن اينكه، اين شهر درخت بيد فراوان داشت و با توجه به اينكه در كردى ‌‌درخت بيدار ”بي“ و جايگاه بيدار ”بيجار“ گويند، شهر نيز به همين نام يعنى ‌‌سرزمين بيد ناميده شده است. در حال حاضر بيجار يكى ‌‌از شهرهاى نسبتاً آباد استان كردستان می‌باشد.

 

قروه

 

 

اين شهر در دشت وسيعى ‌‌در 93 كيلومترى ‌‌شرق سنندج و شمال غربى ‌‌همدان قرار دارد و از آغاز در طول جاده سنندج به طرف همدان توسعه يافته است. مركز حكومت اين شهر در گذشته روستاى قصلان بود كه توسط امان الله خان بزرگ، والى ‌‌معروف كردستان در محوطه آن بناهايى ‌‌از قبيل: قلعه، عمارت، مسجد، حمام، باغ و بيشه بزرگى ‌‌احداث شده است.در حال حاضر قروه به دليل شرايط خاص زمين ساختى ‌‌و چشمه‌هاى آب گرم و معدنى ‌‌مورد توجه مسافرين و گردشگرانى ‌‌است كه به اين شهر سفر می‌كنند.

 

بانه

 

 

قبل از اسلام طايفه‌اى زرتشتى ‌‌به نام ”قه قو“ بر اين منطقه حاكم بودند كه در حمله اعراب و بعد از آن، ”اختيار دينی‌ها“ حكومت آن را به دست گرفتند. تا اواسط سده سيزدهم هجرى ‌‌نام اصلى ‌‌شهر بانه ”به روژه“ (آفتابگير) بود و قباله‌هايى ‌‌نيز وجود دارد كه در همه آن‌ها مركز بانه قصبه ”به روژه“ ناميده شده است. اين شهر يك بار در قبل از جنگ جهانى ‌‌اول و بار ديگر در جنگ جهانى ‌‌دوم دچار آتش سوزى ‌‌شديدى ‌‌شد.اكنون گورستان شمال شرقى ‌‌شهر را بانه كهنه و يا كهنه بانه می‌نامند. علت تغيير نام و جابجا شدن محل شهر به واسطه شيوع بيماری‌هاى وبا و طاعون بود كه هرچند سال يك بار شايع می‌شد و چون بازماندگان، محل اوليه را آلوده می‌پنداشتند، مجدداً در جاى ديگرى ‌‌به ايجاد شهر و ده می‌پرداختند.آتش سوزى ‌‌و جنگ‌هاى قبيله‌اى يكى ‌‌ديگر از عوامل جابجا شدن محل شهر بود. در بانه آبادی‌هائى ‌‌به نام‌هاى ”نيزه دو كهنه“ ، ”به روژه كهنه“ ، ”سياومه كهنه“ ، ”آرمرده كهنه“ ، ”توده كهنه“ و غيره هم شنيده می‌شود، ولى ‌‌آبادی‌هايى ‌‌نيز با همان نام‌ها بدون كلمه ”كهنه“ وجود دارد.نام بانه را از كلمه كردی‌ ”Bon“ به معنى ‌‌پشت بام و متأثر از ارتفاعات و نحوه استقرار و موقعيت شهر بانه می‌دانند. ارتفاع 1525 مترى ‌‌شهر از سطح دريا و چشم‌انداز ارتفاعات اطراف آن موجب گرديده است كه مردم براى رسيدن به شهر مسير زيادى ‌‌را به طرف سربالايى ‌‌طى ‌‌كنند. نام ”بانه“ را به معنى ‌‌”خانه“ (منظور اقامتگاه و آبادى ‌‌و مسكن است) و ”اردو“ (منظور اردوگاه سربازان است) و پادگان (شهر دو قلعه بزرگ داشته) نيز تفسير كرده‌اند.

 

مريوان

 

 

شهر مريوان در حدود يك قرن سابقه تاريخى ‌‌دارد. يكى ‌‌از شاهزادگان قاجار به نام فرهاد ميرزا كمى ‌‌پيش از مشروطيت در اين محل حكومت می‌كرد، در مريوان قلعه‌اى بنا كرد كه جريان بناى آن را در كتيبه‌اى كه به ديوار مسجد دارالاحسان (مسجد جامع سنندج) نصب كرده، شرح داده است.اين شهر مرزى ‌‌در همسايگى ‌‌دولت عثمانى ‌‌قرار داشت و به دستور ناصرالدين شاه قاجار در سال 1282ه.ق قلعه‌اى مستحكم در آنجا احداث شد. در سال 1286، حاج فرهاد معتمدالدوله بر استحكام قلعه افزود و آن را شاه آباد ناميد. در كنار همين قلعه نظامى،‌‌ روستايى ‌‌به وجود آمد كه به نام قلعه (مريوان) نامگذارى ‌‌شد. در داخل شهر به دستور حاج معتمدالدوله يك باب قنات، حمام و آب انبار احداث شد.بعد از حاج فرهاد معتمدالدوله، حاج محمد عليخان ظفرالملك قلعه را وسعت داد و در داخل آبادى ‌‌شاه آباد چندين باب منزل، يك كاروانسرا و قناتى ‌‌ديگر احداث كرد. بعدها كليه اين تأسيسات در اثر شورش و هرج و مرج عشاير كرد منطقه، ويران شد. در اوايل حكومت پهلوى،‌‌ حاكم وقت در روستاى موسك قلعه‌اى بنا نهاد كه امروزه از آن به عنوان پادگان استفاده می‌شود و فاصله چندانى ‌‌با شهر ندارد. وجود درياچه زريوار در غرب شهر مريوان زيبايى ‌‌خاصى ‌‌به اين شهر بخشيده و آن را به يك ناحيه تفرجگاهى ‌‌تبديل كرده است.

 

ديواندره

 

 

ديواندره يكى ‌‌از شهرستان‌هاى استان كردستان است كه در فاصله 95 كيلومترى ‌‌شمال سنندج واقع شده است. ديواندره امروزى ‌‌يكى ‌‌از كانون‌هاى در حال توسعه روستايى ‌‌بود كه يك دهه قبل به شهر تبديل شده است. اين شهرستان آب و هوايى ‌‌معتدل دارد.

 

 

نام و نشانى ‌‌اماكن و ديدنی‌هاى مهم استان

 

 

شهرستان سنندج
درياچه پشت سد قشلان (سد وحدت) – 10 كيلومترى ‌‌شمال سنندج
عمارت خسروآباد – سنندج
عمارت سالار سعيد – سنندج
عمارت وكيل الملك – سنندج
عمارت امجدالاشراف- سنندج
خانه آصف – سنندج
قلعه پلنگان – دهستان ژاورود
پل قشلاق – 3 كيلومترى ‌‌شرق سنندج
پل شيخ – بر روى ‌‌رودخانه قشلان
مسجد درالاحسان – سنندج
مسجد هاجره خاتون – سنندج
امامزاده پيرعمر – سنندج


شهرستان قروه
چشمه آب معدنى ‌‌باباگر – 18 كيلومترى ‌‌شمال شرقى ‌‌قروه
چشمه سراب قروه – دامنه كوه امامزاده ابراهيم عطار
چشمه سراب وينسار – دشت چهاردولى،‌‌ دامنه كوه كمرزرد
حمام قصلان – شمال شرقى ‌‌قروه
امامزاده باباگر – روستاى بابا گورگور قروه


شهرستان بيجار
چشمه آب تلخ (پير صالح) – روستاى قشلاقلو دهستان نجف آباد
چشمه سراب بيجار- جنوب غربى ‌‌بيجار
چشمه خاورآباد – جنوب شرقى ‌‌چشمه سراب بيجار
چشمه قمچقاى – 17 كيلومترى ‌‌قمچقاي
چشمه هفت آسياب – روستاى شريف آباد دهستان سياه منصور
قلعه قمچاى – دهستان كراني


شهرستان مريوان
درياچه زريوار – 2 كيلومترى ‌‌غرب مريوان
قلعه ايمام – 3 كيلومترى ‌‌شرق مريوان
سنگ نبشته اورامانات – اورامانات، كوه رينانه


شهرستان بانه
زيارتگاه سليمان بيگ – بانه


شهرستان ديواندره
غار كرفتو – روستاى اوباتو ديواندره
شهرستان كامياران
چشمه آب معدنى ‌‌گواز – 50 كيلومترى ‌‌شمال غرب كامياران


شهرستان سقز
تپه زيويه – 40 كيلومترى ‌‌شرق سقز

 

زنده دل ، حسن . مجموعه راهنماى جامع ايرانگردى ‌‌: استان كردستان ، تهران : نشر ايرانگردان – جهانگردان ، 1379 . ص32-37 ،109-111.

* منبع :

مناسبت ها

 

 
 

 

 

 
 
 
 

آمار بازدید
 بازدید این صفحه : 4391
 بازدید امروز : 585
 کل بازدید : 4957002
 بازدیدکنندگان آنلاين : 5
 زمان بازدید : 7.4531