تصاویر ایران

مشاهير و چهره‌های ماندگار

مقالات همايش

دانشجویان

مجله الکترونیکی

نظرسنجی
نظرسنجي غير فعال مي باشد

قزوين

 

 

بناى اوليه شهر قزوين را به شاپور اول ساسانى ‌‌معروف به شادشاپور نسبت می‌دهند : شادشاپور شهر قزوين را براى جلوگيرى ‌‌از تهاجمات ديالمه بنا نهاد و در آن دژ و استحكامات به وجود آورد و سپاهيان خود را در آن‌ها استقرار داد. به مرور زمان ، پايگاه نظامى ‌‌شاپور توسعه يافت و هسته اصلى ‌‌شهر قزوين به وجود آمد. موقعيت اين شهر هموراه به عنوان گذرگاه مهم طبرستان و درياى مازندران ( خزر ) اهميت فراوان داشته‌ است. بعد از حمله اعراب به ايران و آغاز دوره فتوحات اسلامى ‌‌، براء‌بن عازب ـ از سرداران معروف عرب ـ در سال 24 هجرى ‌‌قمرى ‌‌، قزوين را محاصره كرد . مردم قزوين مانند مردم بسيارى ‌‌از شهرهاى ديگر ، اسلام را پذيرفتند و از پرداخت جريمه معاف شدند. و قزوين كه در دوره ساسانيان پايگاه مستحكمى ‌‌براى جلوگيرى ‌‌از هجوم مهاجمان ديلمى ‌‌بود، در دوره اسلامى ‌‌نيز به پايگاه و مبداء عمليات بعدى ‌‌لشگريان عرب تبديل شد. در زمان امويان ، محمد ـ پسر حجاج‌بن يوسف معروف ـ نخستين مسجد جمعه آن را بنا نهاد كه به مسجدالئور معروف شد . اين مسجد تا زمان هارون‌الرشد معتبرترين مسجد قزوين بود . در سال 176 هـ . ق قلعه يا شهر ديگرى ‌‌توسط خليفه‌هاى موسی‌بن عباسى ‌‌در مقابل شهر قديم قزوين ساخته شد كه به مدينه موسى ‌‌يا مدينه مباركيه معروف شد. در دوره‌هاى بعد ، هنگامى ‌‌كه هارون‌الرشيد خليفه عباسى ‌‌در راه خراسان از قزوين می‌گذشت، پس از آگاهى ‌‌از گرفتاری‌هاى مردم قزوين در مقابل هجوم‌هاى ديالمه و مقاومت شجاعانه آن‌ها ، دستور داد سعدبن‌العاس ـ والى ‌‌عراقين و قزوين ـ حصارى ‌‌به دور مدينه موسى ‌‌و مباركيه بكشد و مسجدى ‌‌نيز در آن بسازد؛ ولى ‌‌به علت مرگ هارون‌الرشيد ، حصار ناتمام ماند ؛ تا اين‌كه يكى ‌‌از فرماندهان ترك دستگاه عباسى ‌‌به نام موسی‌ابن‌بنا كه مأمور جنگ با حسين‌بن زيد علوى ‌‌شده بود، در سال 256 هجرى ‌‌قمرى ‌‌بناى آن را به اتمام رساند.ناصر خسرو قباديانى ‌‌در سفرنامه خود در سال 438 هجرى ‌‌قمرى ‌‌شهر قزوين را چنين توصيف كرده است:
. . . باغستان بسيار داشت . بی‌ديوار و خار، و هيچ مانعى ‌‌از دخول در باغات ، و قزوين را شهرى ‌‌نيكو ديدم ، باروى ‌‌حصين و كنگره بر آن نهاده و بازارهاى خوب ، مگر آن‌كه آب در آن اندك بود و منحصر به كارگرها در زيرزمين و رئيس آن شهر مروى ‌‌علوى ‌‌بود. از اواخر قرن پنجم هجرى ‌‌تا زمان حمله هلاكو به قلعه‌هاى اسماعيليان ، سرزمين قزوين تحت تأثير حوادث مربوط به نهضت حسن صباح و جانشينان او قرار داشت و شاهد نبردها و جنگ‌هاى طولانى ‌‌ميان سپاه حكومت مركزى ‌‌و اسماعيليان بود. در زمان صفويه ، با برگزيده شدن قزوين به پايتختى ‌‌، اين شهر اعتبار بيش‌ترى ‌‌يافت و آثار و بناهاى متعددى ‌‌در آن بنا گرديد. در دوره قاجاريه كه تهران به پايتختى ‌‌انتخاب شد، قزوين به علت استقرار در مسير جاده تهران به اروپا و روسيه ، اهميت قابل ملاحظه‌اى يافت. در خصوص پيدايش نام قزوين ، در متن‌هاى تاريخى،‌‌ نظراتى ‌‌چند مطرح شده است كه در زير خلاصه‌اى از آن‌ها آورده می‌شود:
تاريخنگاران ايرانى ‌‌و عرب بر آن‌اند كه واژه « قزوين » از جمله « اين كش‌وين » گرفته شده است. گويند سركرده سپاه كسرا در صف لشكريان خود به هنگام نبرد در اين سرزمين خللى ‌‌ديد و با عبارت « اين كش‌وين » ( يعنى ‌‌بدان كج بنگر ) زير دست خود را مأمور رفع خلل كرد و در نتيجه ، سپاهيان او پيروز شدند. آن‌گاه در جايگاه مزبور شهرى ‌‌بنا كردند و به اين مناسبت آنجا را « كشوين » ناميدند و در دوره اسلامى ‌‌، عرب‌ها ، اين واژه را معرب كرده و آن را « قزوين » ناميدند. اما در متن‌هاى تاريخى ‌‌يونانى ‌‌چنين آمده است كه : پيش ا زدوران هخامنشى ‌‌، مردمى ‌‌در كرانه غربى ‌‌درياى قزوين می‌زيستند كه به گفته بعضى ‌‌از تاريخنگاران يونانى ‌‌و آريايى،‌‌ از نژاد « ميت‌تانى ‌‌» شمرده می‌شدند. اين قوم كه آن را كاسى ‌‌يا كاسيت ناميده‌اند ، ظاهراً مدت‌ها پيش از مادها به ايران آمده و قرن‌ها در كرانه غربى ‌‌درياى كاسپين ( خزر ) استقرار يافته بود. نام قزوين نيز گويا از همين نام ( كاسپين ) گرفته شده است . نظر ديگرى ‌‌، وجه تسميه قزوين را متأثر از موقعيت طبيعى ‌‌، جغرافيايى ‌‌و حوادث تاريخيِ روى ‌‌داده در آن می‌داند. گفته می‌شود كه كوهستان‌هاى شمالى ‌‌قزوين همواره زيستگاه مردمان سركش بوده و آبادی‌هاى دشت قزوين پيوسته دستخوش تاخت و تاز و تاراج طايفه‌هاى گوناگون بوده است . براى جلوگيرى ‌‌از تاخت و تاز كوه‌نشينان ، به فرمان حاكم وقت ، يك دژ در مدخل كوهستان شمالى ‌‌قزوين و دژ بزرگ ديگرى ‌‌براى استقرار سپاهيان در محل كنونى ‌‌قزوين بنا كرده‌اند : اولى ‌‌را « دژ بالا » و دومى ‌‌را « دژ پايين » ناميده‌اند . با گذشت زمان ، نام « دژ پايين » دچار دگرگونى ‌‌شده و به « دژپين » ، « گژوين» و سپس « كشوين» تبديل شده است. در دوران شاپور ذوالاكتاف ، بر جاى همان دژ ، قلعه‌اى بنا كرده و به همان نامى ‌‌كه قبلاً به آن معروف بوده، آن را « كشوين » خوانده‌اند. اين نام در دوره اسلامى ‌‌معرب شده و به « قزوين » تغيير يافته است. در حال حاضر، قزوين يكى ‌‌از شهرهاى آباد و بزرگ ايران و مركز استان قزوين می‌باشد.

 

 تاكستان

 

 

شهر تاكستان در گذشته « سياده » يا « سيادهن» ناميده می‌شد و به سرزمين تات‌ها معروف بود . اين شهر از سابقه تاريخى ‌‌طولانى ‌‌برخوردار است و در دوران ساسانيان ، شهری‌آباد بوده و از موقعيت ممتازى ‌‌برخوردار بوده است. آثار گچ‌برى ‌‌جالب مربوط به دوره ساسانى ‌‌كه در « تپه خندو» واقع در شمال شرقى ‌‌تاكستان به دست آمده‌اند ، نشانه‌اى از آبادانى ‌‌اين منطقه در آن دوران است. حمدالله مستوفى ‌‌در كتاب نزهت‌القلوب از تاكستان به نام « سيادهان » نام برده است و در لغت‌نامه دهخدا، نام گذشته اين شهر ، « سيادهن» ذكر شده است . بنا به برخى ‌‌اقوال ، «سيادهن » يا « سيادهان » شكل تغيير يافته واژه « سه دهان » بوده و آن نيز صورت معرب « سه‌دژان» پارسى ‌‌است. هم‌چنين ، بر روى ‌‌كتيبه‌اى يونانى ‌‌مربوط به 230 سال قبل ، موسوم به « پئوتين گرى» نام « سيادهن » حك شده است. شهرستان تاكستان يكى ‌‌از قطب‌هاى كشاورزى ‌‌استان قزوين می‌باشد و در مسير جاده اصلى ‌‌تهران به اروپا واقع شده است.

 

مكان‌‌هاى تاريخى ‌‌و ديدنی‌هاى استان

 

 

درياچه اِوان - قزوين
چشمه آبگرم خرقان - 95 كيلومترى ‌‌قزوين
چشمه‌هاى آب معدنى ‌‌ترش و لرزان - 45 كيلومترى ‌‌جاده قزوين ـ رشت
سردر عالى ‌‌قاپو - قزوين
عمارت چهل ستون - قزوين
قلعه الموت - قزوين
قلعه نويزر شاه - قزوين
قلعه لمسبر - شرق « شترخان » قزوين
قلعه سميران - دهستان طارم
قلعه سنگرود - شمال قزوين
قلعه شيركوه - قزوين
قلعه ساسان ( آرامگاه بزرگ) - دهستان طارم
قلعه محمّد زمان خان رشوند - شمال قزوين
قلعه و آثار ايوان نياق - 16 كيلومترى ‌‌قزوين
برج‌هاى خرقان - 32 كيلومترى ‌‌جاده قزوين، همدان
برج‌ باراجين - 12 كيلومترى ‌‌شمال قزوين
برج سنگى ‌‌با كتيبه كوفى ‌‌- شمال شرق قلعه ساسان
يله‌ گنبد - 37 كيلومترى ‌‌جاده قزوين، رشت
كافر گنبد - روستاى نياق ، 16 كيلومترى ‌‌قزوين
گرمابه صفا - انتهاى خيابان مولوى ‌‌قزوين
آب‌ آنبار حاج كاظم - قزوين
آب انبار حكيم - قزوين
آب انبار سردار كوچك - قزوين
آب انبار پنجه على ‌‌- قزوين
آب انبار جنب مسجد جامع كبير - قزوين
آب انبار حاجى ‌‌بابا ( خطيب ) - قزوين
آب انبار حاج ملا آقا - قزوين
آب انبار حاج كريم - قزوين
آب انبار رزگره كوچه - قزوين
آب انبار شيشه‌گر - قزوين
آب انبار خان - قزوين
آب انبار لالو - قزوين
پل شاه عباس - قزوين، يوئين زهرا
پل لوشان - جاده قزوين، رشت
سد قديمى ‌‌سيد على ‌‌خان - قزون
سد قديمى ‌‌سپهسالار - قزوين
گورستان حسن آباد و گنبد آن - روستاى حسن‌آباد قزوين
گورستان شاه‌كوه - قزوين
روستاى تاريخى ‌‌گاز رخان - الموت
روستاى تاريخى ‌‌هرزويل - بعد از پل لوشان
بازار تاريخى ‌‌قزوين - قزوين
كاروانسراى محمد آباد خره - جاده قزوين، بوئين زهرا
كاروانسراى پنبه - قزوين
كاروانسراى قربان‌على ‌‌نمازان - قزوين
كاروانسراى سلطان آباد - 10 كيلومترى ‌‌قزوين
سراى رضوى ‌‌- جنوب قيصريه، قزوين
سراى وزير - روبروى ‌‌قيصريه، قزوين
سراى ضرابخانه - ميان بازار قديمى،‌‌ قزوين
سراى گلشن - قزوين
سراى حاج‌رضا - قزوين
سراى شاهسرودى ‌‌- قزوين
مسجد جامع كبير - خيابان شهداء قزوين
مسجد حيدريه - محله پنبه‌ريسى ‌‌قزوين
مسجد النبى ‌‌– قزوين، محل برگزارى ‌‌نماز جمعه
مسجد سنجيده - محله راه رى ‌‌قزوين
حسينيه امينی‌ها - خيابان مولوى ‌‌قزوين
مسجد و مدرسه سردار- خيابان تبريز قزوين
مسجد و مدرسه شيخ‌الاسلام - خيابان شهداى قزوين
مسجد و مدرسه صالحيه - خيابان مولوى ‌‌قزوين
مسجد پنجه على ‌‌- خيابان پيغمبريه قزوين
آرامگاه حمدالله مستوفى ‌‌- محله پنبه ريسه قزوين
آرامگاه خليل بن غازى ‌‌قزوينى ‌‌- ميدان محله آخوند قزوين
آرامگاه رئيس المجاهدين - جاده قزوين، كرج
آرامگاه صدر جهان ( امام‌زاده اباذر ) - ارتفاعات شمال شرقى ‌‌قزوين
آرامگاه شيخ احمد غزالى ‌‌- كوچه امامزاده اسماعيل قزوين
آرامگاه ميرابراهيم - گورستان عتيق قزوين
آرامگاه پير سفيد - محله پنبه ريسه قزوين
امامزاده اسماعيل - خيابان شهدا، قزوين
امامزاده اسماعيل - خيابان قزوين، رشت
امامزاده بی‌بی‌زبيده - قزوين
امامزاده بی‌بى ‌‌سكينه – سنقرآباد، قزوين
امامزاده زرآباد - رودبار الموت
امامزاده شاهزاده حسين - قزوين
امامزاده سلطان قيس ( ويس ) - 16 كيلومترى ‌‌قزوين ، روستاى نياب
امامزاده عبدالله - روستاى فارسجين قزوين
امامزاده كمال - روستاى ضياء آباد دودانگه قزوين
امامزاده محمد طاهر - روستاى آوج قزوين
امامزاده ولى ‌‌- روستاى ضياء آباد دودانگه
امامزاده سلطان سيد محمّد - خيابان مولوى ‌‌قزوين
امامزاده آينه خاتون - محله پنبه ريسه قزوين
امامزاده على ‌‌- روستاى شكرناب قزوين
امامزاده علی‌اكبر - روستاى سگزآباد قزوين
پيغمبريه - قزوين
موزه عمارت كلاه فرنگى ‌‌- قزوين


ديدنی‌هاى شهرستان تاكستان نام محل
چشمه يله‌گنبد - قاقازان تاكستان
چشمه آبگرم جاده تاكستان ، آوج - تاكستان
قلعه دختر ( قزقلعه ) - 15 كيلومترى ‌‌جاده زنجان، تاكستان
حمام شاه عباس - تاكستان
امامزاده صالح و امامزاده سليمان - روستاى نهاوند تاكستان
امامزاده فضل الله - جاده ابهر تاكستان
بقعه پير - جنب قبرستان تاكستان
امامزاده زلان - 6 كيلومترى ‌‌تاكستان ، روستاى نرجه

زنده دل ، حسن . مجموعه راهنماى جامع ايرانگردى ‌‌: استان قزوين ، تهران : نشر ايرانگردان – جهانگردان ، 1379 . ص25-28 ،139-142.

* منبع :

مناسبت ها

 

 
 

 

 

 
 
 
 

آمار بازدید
 بازدید این صفحه : 5170
 بازدید امروز : 685
 کل بازدید : 4938698
 بازدیدکنندگان آنلاين : 7
 زمان بازدید : 5.5000